Zodra de zomervakantie tot een eind komt, begint het weer te kriebelen bij pedagogisch medewerkers en leerkrachten; hoe zorg ik dat mijn groep zo prettig mogelijk door die spannende fase van de eerste weken gaat? Heel simpel: door het aanbieden van een heldere en duidelijke structuur vanaf dag één!
Voor veel kinderen is alles nieuw. Omdat ze nieuw binnenkomen op de opvang of school, of omdat ze naar een nieuwe groep gaan. Wat hierbij helpt is het geven van duidelijkheid door routines en regels aan te leren. Als die eenmaal bekend zijn, is het voor kinderen veel makkelijker om zich vrij te bewegen en ontwikkelen. In deze blog lees je welke routines en regels jou helpen bij een fijne start van het schooljaar.
Klassenmanagement is een grote speler als het gaat om het bieden van structuur, want goed georganiseerd klassenmanagement zorgt voor overzicht en rust. Wanneer regels, verwachtingen en dagelijkse rituelen duidelijk zijn, ontstaan (zelf)vertrouwen en een veilig klimaat in de groep. Ook voor jou is goed lopend klassenmanagement prettig; met een duidelijke structuur kun je je aandacht richten op het werken met de kinderen, in plaats van steeds bezig te zijn met orde of praktische problemen.
Bij het opzetten van goed klassenmanagement zijn een aantal materialen onmisbaar. Hieronder zetten we er een aantal op een rij!
Een dagritmepakket helpt om de planning voor kinderen overzichtelijk en voorspelbaar te maken. De kaarten laten stap voor stap zien welke activiteiten er die dag, ochtend of middag op het programma staan. Hang het pakket op een plek die voor kinderen goed zichtbaar en bereikbaar is, zodat zij er zelf mee kunnen werken.
De eerste kaart laat zien waarmee de dag start, de kaarten erna volgen in de juiste volgorde. Na afloop van een activiteit draai je de kaart om: dezelfde afbeelding wordt weergegeven in grijstinten. Zo zien kinderen meteen wat er al gedaan is en wat er nog komt. Aan het einde van de dag zijn alle kaarten grijs, een duidelijk signaal dat het programma afgerond is. Dit geeft rust en structuur, en maakt het ook makkelijker om samen met de kinderen terug te kijken op hoe de dag verlopen is.
Een kiesbord is een visueel hulpmiddel waarmee kinderen zelf keuzes kunnen maken uit het aanbod van activiteiten. Op het bord hangen activiteitenkaartjes die de verschillende hoeken of activiteiten weergeven. Jonge kinderen zien zo in één oogopslag uit welke activiteiten er gekozen kan worden en geven met hun eigen kiesvormpje aan waar ze willen spelen of werken.
Voor jonge kinderen is dit een praktisch en ondersteunend hulpmiddel. Het kiesbord stimuleert hun zelfstandigheid en gevoel van eigenaarschap omdat zij zélf bepalen waarmee ze aan de slag gaan. Tegelijk helpt het om keuzes bewust te maken en niet te blijven hangen in één hoek of spelvorm. Ook sociale vaardigheden komen aan bod. Kinderen leren rekening houden met elkaar, omdat er bijvoorbeeld maar een beperkt aantal plekken in een hoek beschikbaar is. Een leuke twist: activiteitenkaartjes kunnen met elkaar gecombineerd worden. De kinderen uit de huishoek gaan bijvoorbeeld boodschappen doen in de winkel.
Kinderen kiezen hun activiteit met behulp van de groepsmanagementkaarten.
Iedere speelplek of hoek heeft een eigen groepsmanagementkaart, met daarop een illustratie die de hoek uitbeeldt. De kaarten worden opgehangen of neergezet bij de betreffende hoek of (speel)plek, zodat het voor kinderen duidelijk is waar hun gekozen activiteit zich bevindt.
Groepsmanagementkaarten bevatten ook kaarten met meer specifieke activiteiten en regels. Met de kaarten ‘toilet’ en ‘handen wassen’ leren kinderen bijvoorbeeld over de toiletregels. De kaarten bieden een mooie ingang om het over de regels rondom de wc te hebben. Kaarten als ‘opruimen’, en ‘tussendoortje eten’ kunnen worden besproken als deze activiteiten voorbijkomen tijdens de dag. Steeds als kinderen deze kaarten zien, worden ze op speelse wijze herinnerd aan de afspraken.
In de kasten van peuters en kleuters kun je materialen voorzien van een eenvoudige code die kinderen begrijpen, bijvoorbeeld een kleur of pictogram. Er bestaan ook kisten met ontwikkelingsmateriaal waar al een pictogram met een kleur op aangebracht is. Zo zien ze in één oogopslag bij welk ontwikkelingsgebied het materiaal hoort. Op de plank waar het materiaal teruggezet moet worden, is dezelfde kleur of hetzelfde pictogram aangebracht. Dat maakt het voor kinderen makkelijker om iets te kiezen. Ze pakken zelfstandig, gaan ermee aan de slag en weten daarna ook waar het weer opgeborgen moet worden.
Met deze handige hulpmiddelen is het eenvoudig om heldere routines en regels te hebben in je groep en iedereen een fijne start te geven!
