Een nieuw schooljaar betekent een frisse start. Nieuwe kinderen, een nieuwe pedagogisch professional of leerkracht, misschien zelfs een nieuw lokaal. Voor sommige kinderen is dat vooral leuk, terwijl anderen nog wat afwachtend de groep binnenstappen. Juist in die eerste dagen leg je de basis voor een fijne groep. Natuurlijk horen kennismakingsspelletjes daarbij, maar kennismaken is veel meer dan een activiteit in de kring.
Kinderen leren elkaar pas echt kennen wanneer ze samen van alles ondernemen. Door tijdens de eerste schoolweek verschillende speelse activiteiten aan te bieden, ontstaan er vanzelf gesprekken, nieuwe vriendschappen en daardoor een gevoel van veiligheid.
Kun je nog wat inspiratie gebruiken? Met deze ideeën geef je de eerste schoolweken een vliegende start.
Een gesprek voeren over jezelf is voor veel jonge kinderen best lastig. Het wordt een stuk makkelijker als ze eerst ontdekken wat ze met elkaar gemeen hebben. Maak er een actief spel van in de ruimte: laat kinderen rondlopen en op zoek gaan naar iemand die dezelfde lievelingskleur heeft of ook graag buiten speelt. Zodra ze een match vinden, mogen ze samen een klein opdrachtje doen, zoals een high five geven of samen springen. Peuters kun je dezelfde foto’s of pictogrammen bij elkaar laten zoeken. Oudere kinderen kunnen elkaar interviewen met eenvoudige vragenkaartjes.
Met een zachte dobbelsteen met insteekhoesjes maak je het extra leuk. Stop er kleine activiteitjes en spelletjes in en laat de dobbelsteen bepalen wat de kinderen gaan doen als ze een match hebben of elkaar hebben geïnterviewd.
Samenwerken verbindt. Geef kinderen daarom al op de eerste dag een gezamenlijke opdracht waarbij het eindresultaat belangrijker is dan wie wat maakt. Maak een groot kunstwerk voor in de klas of creëer met loose parts een gezamenlijk kunstwerk op de grond. Je kunt er ook een spelelement aan toevoegen: kunnen we een hoog bouwwerk maken dat niet omvalt als je ertegen blaast? Tijdens het bouwen ontstaan vanzelf gesprekken en kleine successen.
In plaats van alle regels en hoeken uit te leggen, kun je kinderen de ruimte geven om zelf op ontdekking te gaan. Maak hiervoor een speelse speurtocht door de groep. Laat kinderen bijvoorbeeld op zoek gaan naar waar ze kunnen schilderen, waar de boeken staan of waar ze iets kunnen bouwen. Geef ze kleine opdrachten mee, zoals: vind iets waar je rustig kunt zitten of zoek een plek waar je samen kunt spelen. In de kinderopvang kun je dit ondersteunen met foto’s. Oudere kinderen werken met kaartjes of eenvoudige aanwijzingen. Tijdens deze ontdekkingstocht is er ruimte om samen te overleggen en elkaar te helpen. Zo leren kinderen niet alleen de ruimte beter kennen, maar ook elkaar.
Kennismaken werkt twee kanten op. Kinderen vinden het vaak minstens zo leuk om iets over jou te ontdekken. Maak er een raadspel van: neem een paar voorwerpen mee die iets over jezelf vertellen, zoals een wandelschoen, een foto, een muziekinstrument of een favoriete mok. Laat de kinderen raden wat het voorwerp met jou te maken heeft. Ook stellingen werken goed, zoals: Ik heb ooit in een boomhut geslapen of Mijn lievelingseten is pannenkoeken. Kinderen gaan bijvoorbeeld staan als ze denken dat de stelling klopt.
Een groep groeit sneller naar elkaar toe wanneer kinderen een gezamenlijke verantwoordelijkheid krijgen. Dat kan iets kleins zijn, zoals iedere dag samen de plant water geven, de klas netjes houden of de klassenvis verzorgen. Maak er een spel van door een ‘zorgkaart’ te laten trekken: wie mag vandaag de plant helpen verzorgen? Je kunt er een klein ritueel van maken aan het begin of einde van de dag.
Aan het einde van de dag is het waardevol om kort terug te kijken. Maak er een moment van in de kring. Gooi een zachte bal rond: wie de bal heeft, mag iets vertellen over de dag. Kinderen die het nog spannend vinden om te praten, kunnen met emotiekaarten laten zien hoe hun dag was. Je kunt ook kleine opdrachtjes geven, zoals: zoek iemand op met wie je vandaag hebt gespeeld of geef een compliment aan iemand uit de groep. Op deze manier wordt het afsluiten van de dag niet alleen een reflectiemoment, maar ook een manier om verbinding te versterken.
