Gepubliceerd op 1 mei 2026
Leestijd 5 min.

Voorbereidend schrijven gaat (nog) niet over perfecte letters. Het draait juist om alles wat daaronder ligt: soepel sturen, een richting vasthouden, bochten maken en leren doseren met druk. In groep 1, 2 en 3 kan dat heel leuk geoefend worden via tekenen en schilderen.

In deze blog staan twee activiteiten met een zee-thema centraal. “Vissen in de zee” is een fijne instap waarbij kinderen lekker vrij en zwierend lijnen maken en daarna ineens visjes gaan herkennen in hun eigen tekening. “Zeilen” is net wat uitdagender en daardoor ideaal als verdiepende oefening: kinderen tekenen met één vloeiende beweging mast en zeilen en herhalen dit meerdere keren.

Waarom voorbereidende schrijfbewegingen?

Schrijven vraagt om motorische controle en een goede samenwerking tussen ogen en hand. Met deze activiteiten oefenen kinderen onder andere:

  • Vloeiende, doorlopende lijnen (schrijfritme en tempo)
  • Richting en plaatsing (boven/onder, links/rechts, horizontaal/verticaal)
  • Vormvastheid (bewust herhalen van dezelfde beweging)
  • Fijne motoriek en drukregulatie (niet te hard drukken, ontspannen bewegen)

Wat heb je nodig?

Activiteit 1 – Vissen in de zee (instap: zwieren, zoeken, omlijnen)

Zo pak je het aan

  • Korte opwarming zonder materiaal: laat kinderen met hun hand in de lucht “zwembewegingen” maken: lange slingers, bochten en golven. Even losmaken helpt om de beweging straks op papier soepel te laten gaan.
  • Vloeiende lijnen op papier: plak het A3-vel vast en laat kinderen het hele papier vullen met lange, doorlopende krijtbewegingen. Tip: “Laat de hand lekker doorzwemmen, zo min mogelijk stoppen.”
  • Vissen ontdekken: is het blad vol, dan begint het speuren. Kinderen zoeken in hun lijnen naar visvormen en trekken de omtrek bewust over met een andere kleur.
  • Schilderen en afwerken: daarna schilderen ze de vissen in en voegen ze ogen en een mondje toe. Wie meer uitdaging wil, kan ook andere figuren zoeken in het lijnenspel.

Wat leren kinderen?

Ze oefenen vooral vloeiende bewegingen en ritme (lange slingerlijnen), maar ook gerichtheid (omtrekken) en controle (schilderen binnen een vorm).

Vissen in de zee 1
Vissen in de zee 2
Vissen in de zee 3
Vissen in de zee 4

Activiteit 2 – Zeilen (verdieping: gerichte beweging en herhaling)

Zo pak je het aan

  • Kijken en benoemen: bespreek kort hoe zeilen aan de mast vastzitten en laat hierbij eventueel een plaatje zien.
  • Eerst “luchtschrijven”: voordoen van twee bewegingen, een rechte lijn omhoog (de mast) en vloeiende bogen (het zeil). De kinderen bewegen met hun hand mee in de lucht. Dit helpt bij het uitvoeren op papier.
  • Op papier in stappen: kinderen tekenen eerst de horizon. Daarna tekenen ze in één vloeiende beweging de mast en de zeilen, en daaronder een bootje.
  • Herhalen: herhaal deze oefening en maak meerdere bootjes; zo ontstaat oefening door herhaling (en het ziet er ook nog eens gezellig druk uit op het papier).
  • Schilderen in lagen: eerst zeilen en bootjes, daarna water en lucht. Extra details (wolkjes, vogels) mogen naar eigen idee.
  • Verdiepingsvariatie: laat kinderen de zeilbeweging ook gespiegeld maken (een keer naar rechts en een keer naar links). Dat is even puzzelen en juist daarom zo’n goede oefening

Wat leren kinderen?

Deze opdracht vraagt meer precisie, richtingwissels (schuin, recht, gebogen) en planning (eerst horizon, dan mast/zeil, dan boot). Daarom is dit een mooie vervolgstap na de ‘vissen in de zee’ oefening.

zeilen 01
zeilen 02
zeilen 03
zeilen 04

Afsluiting

Met “Vissen in de zee” krijgen kinderen alle ruimte om bewegingen los en vloeiend te maken én vormen te ontdekken. Met “Zeilen” wordt daarop voortgebouwd met meer gerichte, herhaalbare bewegingen. Zo worden de basisvaardigheden voor het schrijven geoefend op een creatieve, ontspannen manier, precies wat jonge kinderen nodig hebben voordat letters echt betekenis krijgen.

Probeer beide activiteiten: start met de vissen als instap en bied zeilen aan als verdieping. Observeer vooral: beweegt het kind vloeiend, kan het herhalen, en blijft de hand ontspannen? Die signalen vertellen veel over de schrijfontwikkeling.