Zaklopen, blikgooien, koekhappen en eierlopen. Veel volwassenen denken bij deze oud-Hollandse spellen meteen terug aan een schoolfeest, Koningsdag of een nostalgische spelletjesmiddag. En eerlijk is eerlijk: deze klassiekers doen het nog altijd goed. Kinderen beleven er nog steeds veel plezier aan.
Het leuke is dat je er eindeloos mee kunt variëren. Wil je een eigentijdse draai geven aan oud-Hollandse spelletjes? Dat kan verrassend eenvoudig. Achter veel oud-Hollandse spellen schuilt namelijk een spelprincipe dat tijdloos is. Gebruik andere materialen, bedenk een nieuwe uitdaging of geef het spel een andere vorm. Zo krijgt een klassieker moeiteloos een hip jasje. Kijk maar:
Spel Spelprincipe Nu spelen met
Blikgooien Mikken Lichtgevende cilinders, foam- of magnetische blokken
Zaklopen Balanceren Stapstenen, balanceerbalk of een tactiel parcours
Touwtrekken Samenwerken Parachutedoek of een grote knikkerbaan
Eierlopen Behendigheid Waterestafette of jumbopompons op een lepel
Speurtocht Zoeken Natuurbingo of QR-speurtocht
Hieronder werken we deze vijf spelprincipes verder uit.
Voorwerpen omver gooien blijft een leuke uitdaging. Vervang de klassieke blikken eens door lichtgevende cilinders, een toren van zachte foamblokken of magnetische blokken. Laat kinderen kiezen waarmee ze gooien: pittenzakjes in piramidevorm, een zachte dragonskin-bal of werpring. Door het doel of de afstand aan te passen, krijgt hetzelfde spel een nieuwe moeilijkheidsgraad.
Zaklopen draait vooral om balans houden. Dat spelprincipe kun je op veel manieren inzetten. Maak een route met stapstenen, een balanceerbrug of tactiele loopbalken. Buiten vormen boomstammen, boomschijven, zandbak- of stoepranden een natuurlijke uitdaging.
Laat kinderen daarna zelf onderdelen toevoegen en uitdagingen bedenken. Kun je de route achteruit afleggen? Of zonder de grond te raken?
Bij touwtrekken draait het niet alleen om kracht, maar vooral om samen iets voor elkaar krijgen. Die samenwerking krijgt een moderne vorm met een parachutedoek. Houd samen een bal in beweging en probeer hem niet door het gat te laten vallen, of houd meerdere ballen zo lang mogelijk op het doek terwijl twee kinderen proberen de ballen van onderaf uit het doek te tikken.
Ook het bouwen van een grote knikkerbaan vraagt om overleg. Welk onderdeel komt waar? Waarom rolt de knikker niet verder? Voor oudere kinderen is deze 3D knikkerbaan geweldig.
Eierlopen blijft spannend, maar een echt ei is niet altijd handig. Een jumbopompon of bekertje water zorgt voor minstens zoveel spanning. Jongere kinderen oefenen rustig hun balans, terwijl oudere kinderen extra opdrachten toevoegen zoals hinkelen, achteruit lopen of een hindernis nemen. Voor je het weet, bedenken kinderen vanzelf nieuwe varianten. En juist dat maakt het spel interessant.
Een speurtocht spreekt nog altijd tot de verbeelding. Geef er een hedendaagse draai aan met een natuurbingo, waarbij kinderen bladeren, bloemen of insecten zoeken. Voor oudere kinderen kun je een QR-speurtocht uitzetten. Achter iedere code schuilt een opdracht met een aanwijzing naar de volgende plek. Ook binnen kun je op ontdekkingstocht. Verstop materialen in de ruimte en laat kinderen zoeken aan de hand van foto’s, kleuren of eenvoudige picto’s.
Andere oud-Hollandse spellen laten zich ook makkelijk vernieuwen:
De mooiste spellen ontstaan vaak niet aan de tekentafel, maar tijdens het spelen. Betrek kinderen daarom ook bij de voorbereiding. Welk materiaal gebruiken we? Hoe maken we het spel moeilijker of juist makkelijker? Welke regels bedenken we zelf? Kinderen komen vaak met verrassende ideeën die je als volwassene niet snel zou bedenken. Misschien zijn de spellen die kinderen vandaag bedenken over dertig jaar zelf wel klassiekers.
