Al ruim elf jaar is Lianne Vlendre directeur van CBS Het Waterschip. Als het gaat om schoolontwikkeling gelooft zij sterk in duurzame verandering. Niet een losse studiedag of een inspirerende lezing, maar een aanpak die gedragen wordt door het team en gebaseerd is op bewezen effectieve inzichten.
“Pas als leerkrachten begrijpen waarom iets belangrijk is en de urgentie voelen, ontstaat er draagvlak. En alleen dan kun je samen echt duurzaam ontwikkelen.”
Vanuit die visie ontstond ook de zoektocht naar beter rekenonderwijs. De school had een duidelijke ambitie: uiteindelijk moet 60% van de leerlingen uitstromen op 1S-niveau. Ondanks eerdere interventies bleef die ambitie buiten bereik.
“We hadden al veel gedaan. We hebben extern onderzoek laten uitvoeren, aanbevelingen opgevolgd en onze methode aangepast. Toch zagen we dat het rekenonderwijs onvoldoende rendement opleverde. Dan weet je dat je verder moet kijken.”
Het Waterschip was niet op zoek naar een kant-en-klare oplossing. De school wilde begrijpen waarom bepaalde onderdelen van het rekenonderwijs onvoldoende effect hadden en hoe het team daarin duurzaam kon groeien. Tijdens de ResearchED-conferentie in 2025 zag Lianne de sessie van onderwijsadviseur Iris van Vuuren. Haar presentatie over ‘Sturen op 1S vanuit hoge verwachtingen’ sloot naadloos aan op de ontwikkelvraag van de school.
“Het onderwerp was bijna exact waar wij mee bezig waren. Wat mij aansprak was de combinatie van wetenschappelijke onderbouwing en praktische toepasbaarheid. Dat past precies bij hoe wij als school werken.”
Enige tijd later nam ze contact op met de Rolf groep en tijdens een uitgebreid intakegesprek met Iris werd de hulpvraag diepgaand onderzocht en ontstond een maatwerktraject dat volledig aansloot bij de situatie van CBS Het Waterschip. De mogelijkheid om het traject af te stemmen op de ontwikkelvraag van de school gaf vertrouwen. Er werd een maatwerktraject uitgestippeld voor een langere periode dat aansloot bij de ambities, uitdagingen en context van de school.
Het traject startte met een nu-meting. Daaruit bleek dat de uitdaging niet alleen lag in resultaten, maar vooral in de manier waarop het rekenonderwijs binnen de school werd vormgegeven. Er waren verschillen in het didactisch handelen tussen groepen en leerkrachten. Daarnaast bleek er behoefte aan meer kennis van rekendidactiek en aan een gezamenlijke visie op goed rekenonderwijs. Een belangrijk inzicht was het belang van het tijdig signaleren en aanpakken van hiaten.
“Als een leerling een belangrijk onderdeel nog niet beheerst, kun je eigenlijk niet verantwoord verder. Dat besef moest sterker worden binnen het team.”
Ook werd duidelijk dat de school meer wilde inzetten op:
Voor Het Waterschip was al snel duidelijk dat een losse training of studiedag onvoldoende zou zijn om de gewenste verandering te realiseren. De school zocht een partner die niet alleen kennis kon overbrengen, maar ook kon helpen bij de implementatie en borging van die kennis in de dagelijkse praktijk. Het maatwerktraject van de Rolf groep bood precies die combinatie. Door te starten met een nu-meting, gezamenlijke doelen te formuleren en vervolgens teamontwikkeling, lesbezoeken, feedback en stuurgroepbegeleiding met elkaar te verbinden, ontstond een aanpak die gericht was op duurzame verbetering.
“Wat mij aansprak was dat het niet ging om een eenmalige interventie. We wilden werken aan een blijvende verandering en daar past een meerjarig maatwerktraject veel beter bij.”
Gedurende het traject stonden verschillende rekendidactische thema’s centraal, waaronder het drieslagmodel, het handelingsmodel, het hoofdfasenmodel, hoge verwachtingen en het effectief inzetten van de rekenmethode. Maar volgens Lianne zit de grootste meerwaarde niet alleen in de inhoud.
“Iris weet theorie en praktijk uitzonderlijk goed met elkaar te verbinden. Omdat zij zelf ook in de praktijk heeft gewerkt, begrijpt zij precies waar leerkrachten tegenaan lopen.”
Naast de teambijeenkomsten voerde Iris lesobservaties uit en ging zij met leerkrachten in gesprek over hun lessen.
“Leerkrachten ervaren haar als een echte samenwerkingspartner. Ze komt niet beoordelen, maar meedenken. Ze stelt verdiepende vragen, geeft praktische voorbeelden en laat zien hoe je inzichten direct kunt toepassen.”
Een klein gebaar maakte daarbij veel indruk. Na een lesbezoek liet Iris een post-it achter met positieve observaties.
“Dat lijkt iets kleins, maar het zet direct een positieve toon. Het laat zien dat ontwikkeling begint bij waardering voor wat al goed gaat.”
Onderwijskundige coaching vanuit een waarderend perspectief is een essentieel onderdeel van de begeleiding. Door observatie en directe feedback worden leerkrachten ondersteund bij het duurzaam toepassen van nieuwe kennis en inzichten in hun eigen onderwijspraktijk.
Een belangrijk onderdeel van het traject is de rekenstuurgroep. Deze groep bewaakt de voortgang, houdt focus op de afgesproken doelen en zorgt ervoor dat nieuwe inzichten daadwerkelijk landen in de school.
“Op een gegeven moment zie je ineens twintig dingen die je wilt verbeteren. Dan is het belangrijk dat iemand helpt prioriteren. De stuurgroep bewaakt de koers en zorgt ervoor dat we prioriteit geven aan de interventies met de grootste impact.”
De samenwerking tussen de stuurgroep en Iris speelt daarin een belangrijke rol. De stuurgroep haalt signalen op uit het team, bespreekt deze met Iris en vertaalt inzichten vervolgens naar concrete acties binnen de school.
Hoewel duurzame verbetering tijd vraagt, ziet Het Waterschip nu al duidelijke veranderingen in de lessen.
Leerkrachten:
Ook leerlingen profiteren daarvan.
“We zien dat leerlingen beter kunnen uitleggen waarom ze een bepaalde strategie gebruiken. Ze denken vaker hardop na over hun aanpak en gebruiken meer rekentaal tijdens de lessen.”
Daarnaast ziet de school een voorzichtige stijgende lijn in de resultaten. Tegelijkertijd groeit de kwaliteit van de lessen zichtbaar.
Voor Het Waterschip was al snel duidelijk dat één jaar onvoldoende is om een blijvende verandering te realiseren. Daarom is besloten het traject te verlengen. De komende periode staat in het teken van verdieping en borging. De school werkt onder andere aan:
“We willen een gezamenlijke standaard ontwikkelen voor wat goed rekenonderwijs op onze school betekent. Als dat lukt, hebben we echt een grote stap gezet.”
Aan collega-directeuren die twijfelen over een maatwerktraject heeft Lianne een duidelijke boodschap.
“Het vraagt tijd, inzet en doorzettingsvermogen. Maar juist doordat je werkt aan duurzame verandering, heeft het effect op de lange termijn.”
Als zij het traject in één zin moet samenvatten, hoeft ze niet lang na te denken:
“Het traject heeft gezorgd voor duurzame verandering, meer kennis van rekendidactiek en praktische handvatten om in alle groepen kwalitatief sterke rekenlessen te geven.”