Geschikt voor
Basisschool
NULL
Gepubliceerd op 22 april 2020 Leestijd 4 min.

Slim aan de slag

Sla de toetsperiode over

Vlak nadat scholen weer open gaan staat er een toetsperiode van het leerlingvolgsysteem op de planning. Collega Helen adviseert deze over te slaan. In deze blog legt ze uit waarom.

In een schooljaar of zelfs in de hele schoolloopbaan van het kind zijn zes weken eigenlijk maar een hele korte tijd. Maar een volwassene beleeft een periode van zes weken heel anders dan een kind. Weet je nog hoe lang het ‘vroeger’ duurde voordat de uren voorbij waren gekropen en het eindelijk tijd was om naar een kinderpartijtje te gaan…? Dat waren maar uren! Zes weken moeten voor een kind aanvoelen zoals voor ons volwassenen een half jaar of zelfs een jaar voelt! Het zal een feest zijn om iedereen weer te zien. Hoe je het weerzien en de emoties rond de thuisperiode begeleidt vind je op onze site: Klaar voor de start!

Toetsperiode leerlingvolgsysteem overslaan

In deze blog wil ik inzoomen op de aankomende toetsperiode van het leerlingvolgsysteem. Die start immers half mei, een week na de openstelling van de scholen. Mijn advies zou zijn om deze LVS-toetsperiode over te slaan. Daar heb ik verschillende redenen voor.

Het doel van de LVS-toetsen

Waarom toets je? Je neemt toetsen uit het leerlingvolgsysteem af om zicht te hebben op de ontwikkeling van de leerling, de groep, het leerjaar en de school. Je wil zien of elk kind zich optimaal ontwikkelt. Want als dat niet zo is zegt dat mogelijk iets over het aanbod: de keuzes die jij en de school gemaakt hebben in lesinhoud, werkvormen, didactiek en klasmanagement. Zo geven de lvs-toetsen feedback aan de school. Heel zinvol en belangrijk. Maar nu niet. Want

  • met deze toetsperiode zou je hooguit de kwaliteit van het thuisonderwijs kunnen meten. En de inzichten daaruit zijn nu niet zinvol want de scholen gaan weer open. We hoeven de kwaliteit van het thuisonderwijs dus niet te verbeteren want leerkrachten kunnen zelf ‘weer echt les gaan geven’.
  • toen de scholen op 13 maart dicht gingen waren de M-toetsen nog maar net geanalyseerd. Leerkrachten hebben eigenlijk maar twee weken kunnen werken aan de activiteiten die uit de toetsanalyse van februari 2020 volgden. Dat is een te korte periode om nu al door middel van nieuwe lvs-toetsen te kunnen evalueren.

Analyse mager

Toetsen uit het leerlingvolgsysteem zijn uitsluitend zinvol als je ze goed analyseert. Je zoekt afwijkende signalen, zoekt daar een verklaring bij, stelt een plan van aanpak op bij de gevonden verklaring en voert die aanpak uit. Als je in mei-juni toetsen uit het leerlingvolgsysteem afneemt zul je waarschijnlijk veel afwijkende signalen vinden. Bij sommige kinderen zul je een piek zien. Bijvoorbeeld als de leerling thuis heeft kunnen werken in een positieve sfeer en als er begeleiding op maat was. Bij andere kinderen zul je een dal zien. Bijvoorbeeld als de leerling weinig tijd had om te werken, in de put zat omdat het zijn klasgenootjes miste of als er weinig ondersteuning was. Maar bij elk afwijkend signaal zul je al gauw tot dezelfde verklaring komen: ‘Tja…. Corona!’ Daar is geen goed plan van aanpak op te bedenken…

Lange termijn

Als je in mei-juni een lvs-toets afneemt is er dus een grote kans dat de score afwijkt van de trend in de leerlinggrafiek. Dat is nu niet erg omdat jij en het kind en de ouders weten dat deze toets in Coronatijd is afgenomen. Maar als de leerling over een paar jaar in groep 8 zit neem je de grafiek mee in het opstellen van het schooladvies voortgezet onderwijs. Hopelijk zijn we het Coronavirus tegen die tijd een beetje vergeten… dan zou een dip in de leerlinggrafiek het schooladvies misschien onterecht beïnvloeden.

Het is niet verplicht om leerlingen twee keer per jaar te toetsen met een leerlingvolgsysteem. In het Onderzoekskader van de Inspectie van het Onderwijs staat ‘Tijdens de schoolperiode maken ze (= leerlingen vanaf groep 3) toetsen van het leerlingvolgsysteem, waarmee in elk geval de kennis en vaardigheden op het terrein van Nederlandse taal en rekenen en wiskunde worden gemeten.’ Het is aan de school om te bepalen welke domeinen op welk moment met welk leerlingvolgsysteem getoetst worden.

Hiaten in je aanbod

Als leerkracht wil je op 11 mei zo snel mogelijk weten wat de nieuwe beginsituatie van je groep is. Welke leerlingen beheersen de doelen die je via thuisonderwijs hebt aangeboden? En welke leerlingen beheersen die doelen nog niet? Een leerlingvolgsysteemtoets is daar nu niet het meest geschikte middel voor. In dit geval kun je beter zelf een korte toets maken die aansluit op de doelen die je in de periode van het thuisonderwijs hebt behandeld. Geef per behandeld doel 5 of 10 opgaven. Wanneer 80% van de opgaven per doel goed gemaakt zijn kun je aannemen dat de leerling het doel beheerst.

Bedenk goed welke behandelde doelen je op deze manier wilt toetsen. Toets alleen die doelen die cruciaal zijn om verder te kunnen met de geplande leerstof. Dan gaat het vooral om rekendoelen,  spellingdoelen en om letterkennis bij scholen die in januari gestart zijn met aanvankelijk lezen.

Ga dingen doen die belangrijk zijn!

Misschien wel de belangrijkste reden om de komende toetsperiode over te slaan: de kinderen hebben belangrijkere dingen te doen! Kinderen leren altijd en overal zolang ze in contact zijn met elkaar. Verspil geen lestijd aan het in stilte maken van lvs-toetsen. Gebruik de schaarse weken tot de zomervakantie om samen te lachen, te huilen, te spelen en te ontdekken. Geniet van het samenzijn in een bijzondere tijd. Besteed veel aandacht aan alle vakgebieden: dus niet alleen aan rekenen en taal maar juist ook aan spel en beweging, aan de creatieve vakken, de sociaal emotionele ontwikkeling, de kennis van jezelf, de ander en de wereld om ons heen!

Helen Degenhart

Onderwijsadviseur

Elk kind ontwikkelt zich optimaal op zijn eigen tempo, gaat met plezier naar school en keert na een dag spelen en onderzoeken blij weer naar huis. Helen Degenhart werkt samen met jou naar dit ideaalbeeld toe. Ze betrekt kinderen, ouders en andere onderwijsprofessionals bij dit proces. Gedrag en werkhouding zijn haar specialisaties. Ze analyseert Leerling Volg Systeem-toetsen en adviseert op het gebied van motivatie, sociale veiligheid en gedragsproblemen.