In de gratis whitepaper Schakelen in het moment ontdek je hoe je bewust schakelt tussen banende, structurerende en expliciete instructie. Niet volgens een vast stappenplan, maar door te kijken naar wat het kind op dat moment laat zien.

Na het lezen:

• herken je de drie vormen van instructie;
• weet je beter wanneer welke ondersteuning past;
• krijg je praktische voorbeelden uit de kleutergroep;
• kun je direct aan de slag met de Schakelwijzer.

Download de gratis whitepaper.

In onze gratis whitepaper helpen we je om met een frisse blik naar jullie buitenruimte te kijken.

Download de gratis whitepaper

Je ontdekt onder andere:

• wanneer een buitenterrein toe is aan een update;
• hoe je meer samenhang creëert tussen spelen, bewegen, leren en rust;
• welke rol inclusiviteit, duurzaamheid en veiligheid spelen;
• hoe je van losse aanpassingen naar een toekomstbestendige buitenruimte komt.

Ontdek waar voor jullie de kansen liggen.

Een goede eerste indruk gaat daarom verder dan een mooie inrichting. Het draait vooral om wat je uitstraalt: hier mag je zijn, we zien je en we hebben aandacht voor je. Met een paar bewuste keuzes maak je daarin al een groot verschil.

Een warm welkom begint bij de entree

De eerste indruk ontstaat zodra een ouder en kind binnenstappen. Is de entree overzichtelijk en uitnodigend? Is duidelijk waar ze moeten zijn? En is er iets te zien waardoor kinderen meteen nieuwsgierig worden?

Bekijk de entree eens door de ogen van een nieuw gezin. Een vriendelijke begroeting, foto’s of werk van kinderen en herkenbare materialen geven direct een warm gevoel. Zorg daarbij voor rust en overzicht, zodat binnenkomen prettig voelt.

Laat je inrichting spreken

Ook de inrichting vertelt iets over jullie kinderopvang. Een fijne leeshoek, materialen die kinderen zelf kunnen pakken of ruimte voor creatief spel laten bijvoorbeeld zien wat kinderen bij jullie kunnen ontdekken en beleven.

Vraag jezelf eens af: wat willen we dat ouders en kinderen voelen als ze hier binnenkomen? Kijk daarna of de ruimte dat gevoel ook uitstraalt. Het hoeft zeker niet perfect te zijn. Juist een plek waar zichtbaar gespeeld, geleerd en ontdekt wordt, voelt vertrouwd en eigen. Wij kunnen hierbij helpen door mee te denken over een inrichting die past bij jullie visie en de beleving die je wilt neerzetten.

Maak de kennismaking persoonlijk

Een uitnodigende omgeving helpt, maar de mensen maken uiteindelijk het verschil. Neem tijdens een eerste kennismaking daarom bewust de tijd voor ouder én kind.

Vraag bijvoorbeeld wat het kind graag doet, waar het blij van wordt en wat misschien nog spannend is. Maak ook contact met het kind zelf. Even op ooghoogte kennismaken of samen iets in de ruimte bekijken kan helpen om de eerste spanning weg te nemen.

Verras met een welkomstkaart

Een klein gebaar kan veel betekenen. Met een persoonlijke welkomstkaart laat je merken dat je uitkijkt naar de komst van een nieuw kind.

Zet bijvoorbeeld de naam van het kind op de kaart, voeg de namen van de pedagogisch professionals toe of schrijf een korte persoonlijke boodschap. Geef de kaart mee na de kennismaking of stuur hem vlak voor de eerste opvangdag. Zo begint het gevoel van welkom zijn al vóór de eerste echte dag.

Kijk eens met nieuwe ogen

Omdat je iedere dag op dezelfde locatie bent, vallen sommige dingen je misschien niet meer op. Loop daarom eens als ‘nieuwe ouder’ door je eigen locatie. Wat zie en voel je bij binnenkomst? Wat vertelt de ruimte? En voel je meteen dat kinderen en ouders welkom zijn?

Een goede eerste indruk zit vaak niet in grote veranderingen. Juist de combinatie van een prettige omgeving, persoonlijke aandacht en kleine gebaren maakt het verschil. Zo geef je ouders vertrouwen en help je kinderen om met een fijn gevoel aan hun nieuwe avontuur te beginnen.

De kringloopwinkel is dan ook een prachtig thema om samen met kinderen te onderzoeken. Het nodigt uit tot kijken, praten, vergelijken, sorteren én natuurlijk spelen.

Op ontdekkingstocht in de kringloopwinkel

Kinderen zijn nieuwsgierig. Geef ze een onbekend voorwerp en de vragen en ideeën ontstaan vaak vanzelf. Een oude wekker wordt uitgebreid bekeken, aan een knop wordt voorzichtig gedraaid en een tas moet natuurlijk even open. Wat zou erin zitten?

Die nieuwsgierigheid kun je gebruiken om samen op onderzoek uit te gaan. Verzamel verschillende tweedehands spullen en bekijk ze met de kinderen. Stel eenvoudige, open vragen:

• Wat zie je?
• Wat denk je dat dit is?
• Waar zou je dit voor gebruiken?
• Welke kleur heeft het?
• Is het groot of klein?
• Welke spullen horen bij elkaar?

Zo wordt een verzameling alledaagse voorwerpen een rijke bron voor spel en ontwikkeling.

Maak samen een kringloopwinkel

Na het ontdekken begint het spelen. Richt samen met de kinderen een eigen kringloopwinkel in. Dat hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn. Een paar planken of tafels, mandjes en tweedehands spullen zijn al voldoende.

Laat de kinderen meehelpen met het inrichten. Waar leggen we de boeken? Waar komen de knuffels? En kunnen de kopjes en bordjes bij elkaar?

Door spullen te sorteren zijn kinderen spelenderwijs bezig met begrippen als groot en klein, hetzelfde en anders, veel en weinig. Tegelijkertijd ontstaan er mooie gesprekken en leren kinderen nieuwe woorden.

En zodra de winkel opengaat, komen er weer andere vaardigheden aan bod. Wie is vandaag de winkelmedewerker? Wie komt iets kopen? Wat wil je graag hebben? Kinderen oefenen sociale situaties, gebruiken hun fantasie en leren van elkaar.

Wil je de kringloopwinkel in de groep extra herkenbaar maken? Met het Rolf More speldecor Kringloopwinkel creëer je eenvoudig een uitnodigende plek voor rollenspel.

Tellen, zoeken en vergelijken

Ook beginnende rekenvaardigheden krijgen vanzelf een plek in de kringloopwinkel. Laat kinderen bijvoorbeeld twee bekers zoeken, drie knuffels in een mand leggen of ontdekken welke stapel boeken hoger is.

Je kunt allerlei kleine opdrachten bedenken:

• “Kun jij alle rode spullen vinden?”
• “Welke knuffel is het grootst?”
• “Kun je twee bordjes op tafel zetten?”
• “Waar liggen de meeste boeken?”

Door de opdrachten aan te passen aan wat kinderen al kunnen, blijft ieder kind betrokken. En het mooie is: voor de kinderen voelt het vooral als spelen.

Geef oude spullen een nieuw verhaal

In een kringloopwinkel hebben spullen vaak al een heel leven achter de rug. Dat maakt ze extra interessant voor fantasiespel. Want een oude koffer hoeft in het spel helemaal geen gewone koffer te blijven. Misschien wordt het een schatkist. Een vergiet verandert in een helm en een oude telefoon is ineens de telefoon van een dierenarts.

Vraag kinderen wat zij met een voorwerp zouden willen doen. Hun ideeën kunnen je verrassen en geven volop aanknopingspunten om verder te spelen en te ontdekken.

Zo ervaren kinderen bovendien dat je niet voor ieder spel nieuw materiaal nodig hebt. Een bestaand voorwerp kan steeds opnieuw een andere betekenis krijgen.

De kringloopwinkel in Piramide Digitaal

Ook binnen Piramide Digitaal kun je aan de slag met het project Kringloopwinkel. Het thema biedt volop mogelijkheden om samen met kinderen de wereld van tweedehands spullen te verkennen en verschillende ontwikkelingsgebieden met elkaar te verbinden.

Je kunt activiteiten uit het project combineren met een eigen kringloophoek in de groep. Zo komt wat kinderen ontdekken terug in hun spel. Nieuwe woorden krijgen betekenis, rekenbegrippen worden tastbaar en kinderen kunnen ervaringen steeds opnieuw naspelen.

Wat valt er bij jullie te ontdekken?

Het leuke van een kringloopwinkel is dat je nooit precies weet wat je tegenkomt. En juist daarin zit de kracht van het thema. Een doos met oude spullen kan het begin zijn van een gesprek, een sorteerspel, een rollenspel of een compleet nieuw avontuur.

Dus verzamel eens wat bijzondere tweedehands voorwerpen, zet een paar mandjes klaar en kijk wat er gebeurt. Want tussen die oude boeken, kopjes, tassen en speelgoed ligt voor peuters een hele wereld om te ontdekken.

Bekijk je klas eens door de ogen van een kleuter

Ga eens door je knieën of loop een rondje door de klas alsof je een kleuter bent. Is het duidelijk waar je mag spelen? Zijn de materialen zichtbaar en bereikbaar, of verdwijnen ze achter hoge kasten en volle planken?

Voor jonge kinderen is een overzichtelijke omgeving belangrijk. Als zij zelfstandig een puzzel of verfschort vinden, hebben ze minder hulp nodig. Dat vergroot hun zelfstandigheid en hun zelfvertrouwen. Gebruik daarom lage kasten, open of transparante opbergbakken en duidelijke plekken voor materialen. Een foto of pictogram op een bak helpt kinderen om materialen zelf terug te leggen.

Gezellig betekent niet vol

In veel kleuterklassen verzamelen zich in de loop van het schooljaar steeds meer materialen, werkjes en decoraties. Begrijpelijk, want alles is mooi en vertelt een verhaal. Toch kan een lokaal daardoor onrustig worden. Vraag jezelf daarom regelmatig af: draagt dit echt iets bij aan het spel of het leren? Bied alleen materialen aan die passen bij het thema of de interesses van de kinderen en berg andere materialen op.

Ook de muren hoeven niet van boven tot onder gevuld te zijn. Een paar betekenisvolle werkstukken op ooghoogte van de kinderen werken beter dan een muur vol posters waar niemand nog naar kijkt. En vergeet vooral de vloer niet. Een open stuk vloer is geen verloren ruimte, maar juist een uitnodiging om samen een treinbaan te bouwen of een spel te spelen.

Geef iedere hoek een logische plek

Niet iedere activiteit vraagt dezelfde omgeving. Denk daarom goed na over de plek van iedere hoek. Een bouwhoek past bijvoorbeeld beter naast andere actieve speelhoeken dan naast de leeshoek, waar kinderen rust nodig hebben.

Kijk ook naar de lichtinval. Een leeshoek bij het raam voelt vaak prettig aan, terwijl een creatieve hoek beter dicht bij een wasbak kan liggen. Door activiteiten slim te plaatsen ontstaat vanzelf meer rust in de klas.

Maak van de kring een flexibele, multifunctionele ruimte

In veel kleuterklassen is de kring het hart van het lokaal. Een flexibele kring werkt daarbij vaak prettig. Denk aan losse krukjes, lichte banken of multifunctionele zitelementen die eenvoudig te verplaatsen zijn en bijvoorbeeld ook dienen als podiumelementen. Na het kringmoment ontstaat zo ruimte voor een grote bouwopdracht, een beweegactiviteit of een toneelspel.

Zo benut je dezelfde ruimte op verschillende manieren, zonder extra vierkante meters nodig te hebben.

Denk na over looproutes

Looproutes lijken misschien een detail, maar ze bepalen voor een groot deel hoe rustig een klas aanvoelt. Kunnen kinderen bijvoorbeeld gemakkelijk van de ene hoek naar de andere lopen? Is er voldoende ruimte om met een bouwplaat of een volle bak blokken langs een tafel te lopen? Probeer drukke looproutes niet door rustige werkplekken te laten lopen.

Looproutes zijn ook belangrijk voor jou als leerkracht. Kun je eenvoudig bij iedere tafel komen? Kun je gemakkelijk een rondje door de klas maken? Wanneer kinderen weten dat jij regelmatig in een bepaalde volgorde langs alle hoeken loopt, geeft dat rust. Ze kunnen voorspellen wanneer je in de buurt bent om je trots een werkje te laten zien of een vraag te stellen.

Laat de klas meebewegen met het thema

Een nieuwe themahoek betekent niet dat het hele lokaal op de schop moet. Een herkenbare basis geeft kleuters juist houvast. Laat daarom de indeling van de klas zoveel mogelijk hetzelfde en verander vooral de inhoud van de hoeken. De bouwhoek krijgt andere uitdagingen en in de creatieve hoek liggen nieuwe materialen die bij het thema passen.

Laat de ruimte voor je werken

Een goede inrichting ondersteunt niet alleen de kinderen, maar ook jouw dagelijkse werk. Wanneer materialen logisch zijn opgeborgen, looproutes vrij blijven en iedere hoek een duidelijke functie heeft, verloopt de dag vaak rustiger en houd je meer tijd over voor de kinderen.

Misschien wel de beste tip is om je lokaal af en toe met een frisse blik te bekijken. Welke hoek wordt weinig gebruikt? Waar ontstaan steeds opstoppingen? Soms is het verschuiven van één tafel of kast al genoeg om de klas prettiger te maken voor de kinderen en voor jezelf.

De eerste weken na de zomervakantie noemen we in het onderwijs en op de BSO de gouden weken. Een nieuwe groep, een nieuwe BSO-groep, gezichten die elkaar een paar weken niet hebben gezien: iedereen zoekt zijn plekje weer opnieuw. Deze weken bepalen voor een groot deel hoe de rest van het jaar verloopt. Investeer je nu in een fijne sfeer en onderlinge klik, dan pluk je daar het hele jaar de vruchten van. In deze blog lees je waarom bewegen zo goed werkt bij groepsvorming, en hoe Picoo daar op een laagdrempelige en speelse manier bij helpt.

De gouden weken: niet alleen voor nieuwe groepen

Bij gouden weken denk je al snel aan een compleet nieuwe groep vol onbekende gezichten. Toch geldt het net zo goed voor bestaande groepen: het proces van groepsvorming begint na elke vakantie opnieuw, doordat kinderen elkaar, de leerkracht en de regels opnieuw verkennen. Kinderen groeien in de vakantie, maken andere dingen mee, zien elkaar soms wekenlang niet. Bij het weerzien tasten ze opnieuw af: wie hoort er nog bij wie, hoe voelt de groep nu, en welke plek neemt ieder kind weer in. Zelfs vriendschappen die voor de zomer vanzelfsprekend leken, voelen na de zomervakantie anders.

Dit volgt vaak een herkenbaar patroon. Een groep doorloopt doorgaans een aantal fasen: eerst verkennen kinderen elkaar en zoeken ze naar veiligheid en structuur, daarna wordt de onderlinge verhouding duidelijker en komen posities en leiders naar boven, en pas daarna liggen de regels en rollen binnen de groep vast. Die onrust in de eerste weken is dus geen toeval, maar een teken dat kinderen bezig zijn hun plek te vinden.

Of een groep nu splinternieuw is, half verandert, of grotendeels hetzelfde blijft: dit proces start telkens opnieuw, bij elke vakantie, elke nieuwe leerkracht of elk nieuw kind in de groep. Investeren in verbinding loont dus in elke situatie.

Waarom bewegen helpt bij groepsvorming

Kinderen leggen makkelijker contact door samen iets te dóén dan door over zichzelf te vertellen. Een kringgesprek voelt voor sommige kinderen spannend, zeker als ze nog niemand kennen of een tijdje niet bij de groep hoorden. Beweging verlaagt die drempel enorm. Wanneer kinderen samen rennen, samen een opdracht oplossen of samen winnen, ontstaat er iets van vertrouwen zonder dat iemand daar iets voor hoeft te zeggen.

Dit werkt ook nog eens voor de hele groep. Bij een gesprek staan de pratende kinderen vaak vanzelf in de spotlight, terwijl stillere kinderen op de achtergrond blijven. Bij een actief spel doet iedereen automatisch mee: er is geen podium, alleen een gedeelde ervaring. Juist dat maakt bewegen zo waardevol in de gouden weken. Kinderen ontdekken elkaar door te doen, en dat werkt voor verlegen kinderen net zo goed als voor de aanvoerders van de groep.

Picoo als inspiratie voor een goede start

Picoo is een interactieve spelcomputer zonder scherm die kinderen samen laat leren en bewegen. De Picoo controllers vormen zelf teams en verdelen automatisch rollen. Deze automatische indeling geeft kinderen een duidelijk kader: niemand hoeft zelf een groepje te vormen of af te wachten wie hen kiest. Zo voelt meespelen voor ieder kind laagdrempelig en veilig, ook voor kinderen die zich in nieuwe situaties liever op de achtergrond houden. Begeleiders hoeven weinig uit te leggen of te organiseren, kinderen starten snel en zelfstandig.

Drie voorbeelden van hoe dat er in de gouden weken uitziet:

• Een kennismakingsspel maken. Met de Smartsleeves kun je deze zelf maken. Smartsleeves zijn doorzichtige hoesjes met daarin een kaart, waar je een print bij schuift, bijvoorbeeld met een leuke opdracht of vraag. De Picoo controller herkent de kaart en weet welk antwoord (welke andere Smartsleeve) er bij hoort.
• Een samenwerkingsspel spelen. In veel Picoo-spellen werken kinderen in teams toe naar een gezamenlijk doel: samen rennen en een opdracht voltooien. De verbinding ontstaat niet doordat kinderen iets over zichzelf delen, maar doordat ze samen iets meemaken en samen successen behalen. Dat gedeelde plezier blijft vaak langer hangen dan een kennismakingsvraag.
• Bestaande vriendschappen weer aanwakkeren. Ook voor groepen die elkaar al kenden, werkt een actief spel goed: kinderen die elkaar de zomer niet zagen, vinden via een gezamenlijke uitdaging snel de oude verbondenheid terug, zonder dat daar woorden aan te pas komen.

Elke groep, nieuw of bestaand, profiteert van een sterke start. Bewegen maakt de eerste stap naar elkaar kleiner, voor ieder kind in de groep, van de stille muis tot de aanvoerder. Wat je nu investeert in de gouden weken, merk je het hele jaar terug.

Kinderen leren elkaar pas echt kennen wanneer ze samen van alles ondernemen. Door tijdens de eerste schoolweek verschillende speelse activiteiten aan te bieden, ontstaan er vanzelf gesprekken, nieuwe vriendschappen en daardoor een gevoel van veiligheid.

Kun je nog wat inspiratie gebruiken? Met deze ideeën geef je de eerste schoolweken een vliegende start.

Zoek overeenkomsten

Een gesprek voeren over jezelf is voor veel jonge kinderen best lastig. Het wordt een stuk makkelijker als ze eerst ontdekken wat ze met elkaar gemeen hebben. Maak er een actief spel van in de ruimte: laat kinderen rondlopen en op zoek gaan naar iemand die dezelfde lievelingskleur heeft of ook graag buiten speelt. Zodra ze een match vinden, mogen ze samen een klein opdrachtje doen, zoals een high five geven of samen springen. Peuters kun je dezelfde foto’s of pictogrammen bij elkaar laten zoeken. Oudere kinderen kunnen elkaar interviewen met eenvoudige vragenkaartjes.

Met een zachte dobbelsteen met insteekhoesjes maak je het extra leuk. Stop er kleine activiteitjes en spelletjes in en laat de dobbelsteen bepalen wat de kinderen gaan doen als ze een match hebben of elkaar hebben geïnterviewd.

Maak samen iets

Samenwerken verbindt. Geef kinderen daarom al op de eerste dag een gezamenlijke opdracht waarbij het eindresultaat belangrijker is dan wie wat maakt. Maak een groot kunstwerk voor in de klas of creëer met loose parts een gezamenlijk kunstwerk op de grond. Je kunt er ook een spelelement aan toevoegen: kunnen we een hoog bouwwerk maken dat niet omvalt als je ertegen blaast? Tijdens het bouwen ontstaan vanzelf gesprekken en kleine successen.

Ontdek samen de groep

In plaats van alle regels en hoeken uit te leggen, kun je kinderen de ruimte geven om zelf op ontdekking te gaan. Maak hiervoor een speelse speurtocht door de groep. Laat kinderen bijvoorbeeld op zoek gaan naar waar ze kunnen schilderen, waar de boeken staan of waar ze iets kunnen bouwen. Geef ze kleine opdrachten mee, zoals: vind iets waar je rustig kunt zitten of zoek een plek waar je samen kunt spelen. In de kinderopvang kun je dit ondersteunen met foto’s. Oudere kinderen werken met kaartjes of eenvoudige aanwijzingen. Tijdens deze ontdekkingstocht is er ruimte om samen te overleggen en elkaar te helpen. Zo leren kinderen niet alleen de ruimte beter kennen, maar ook elkaar.

Leer de leerkracht of pedagogisch professional kennen

Kennismaken werkt twee kanten op. Kinderen vinden het vaak minstens zo leuk om iets over jou te ontdekken. Maak er een raadspel van: neem een paar voorwerpen mee die iets over jezelf vertellen, zoals een wandelschoen, een foto, een muziekinstrument of een favoriete mok. Laat de kinderen raden wat het voorwerp met jou te maken heeft. Ook stellingen werken goed, zoals: Ik heb ooit in een boomhut geslapen of Mijn lievelingseten is pannenkoeken. Kinderen gaan bijvoorbeeld staan als ze denken dat de stelling klopt.

Geef kinderen iets om samen voor te zorgen

Een groep groeit sneller naar elkaar toe wanneer kinderen een gezamenlijke verantwoordelijkheid krijgen. Dat kan iets kleins zijn, zoals iedere dag samen de plant water geven, de klas netjes houden of de klassenvis verzorgen. Maak er een spel van door een ‘zorgkaart’ te laten trekken: wie mag vandaag de plant helpen verzorgen? Je kunt er een klein ritueel van maken aan het begin of einde van de dag.

Sluit iedere dag samen af

Aan het einde van de dag is het waardevol om kort terug te kijken. Maak er een moment van in de kring. Gooi een zachte bal rond: wie de bal heeft, mag iets vertellen over de dag. Kinderen die het nog spannend vinden om te praten, kunnen met emotiekaarten laten zien hoe hun dag was. Je kunt ook kleine opdrachtjes geven, zoals: zoek iemand op met wie je vandaag hebt gespeeld of geef een compliment aan iemand uit de groep. Op deze manier wordt het afsluiten van de dag niet alleen een reflectiemoment, maar ook een manier om verbinding te versterken.

Welke woorden heb jij geleerd?

Begin het schooljaar met een eenvoudig kringgesprek. Vraag kinderen welke woorden ze tijdens de vakantie hebben gehoord of geleerd. Denk aan begroetingen, bedankjes, cijfers of woorden voor eten en drinken. Laat ieder kind zijn of haar favoriete woord delen.

Je zult merken dat er al snel een kleurrijke verzameling ontstaat. Van bonjour en hola tot ciao, danke of misschien zelfs woorden uit een heel andere taal. Zo ontdekken kinderen dat er veel verschillende talen bestaan en dat iedereen iets kan bijdragen.

Maak een wereld vol woorden

Geef de verzamelde woorden een mooie plek in de groep. Schrijf ze op kaartjes, hang ze aan een wereldkaart of maak samen een ‘woordenmuur’. Voeg er eventueel een tekening, vlag of foto van het land aan toe.

Zo blijft de verzameling groeien en kunnen kinderen elkaar regelmatig nieuwe woorden leren.

Speel met taal

Nieuwe woorden onthouden gaat het beste als kinderen ermee spelen. Probeer bijvoorbeeld eens:

• begroet elkaar iedere ochtend in een andere taal;
• speel een memoryspel met woorden en afbeeldingen;
• tel samen tot tien in verschillende talen;
• zing een eenvoudig liedje uit een ander land;
• laat kinderen raden uit welk land een woord komt.

Door taal spelenderwijs aan te bieden, ervaren kinderen dat leren leuk is en dat fouten maken helemaal mag.

Iedereen is de expert

In veel groepen spreken kinderen thuis meerdere talen. Dat is een prachtige kans om elkaar te leren kennen. Nodig kinderen uit om een woord, liedje of begroeting uit hun thuistaal te delen. Ook ouders kunnen hierbij betrokken worden door samen een paar woorden op te schrijven of in te spreken.

Zo ontstaat een rijke leeromgeving waarin verschillen worden gewaardeerd en kinderen trots mogen zijn op hun eigen achtergrond.

Een mooie start van het schooljaar

De eerste weken staan in het teken van kennismaken en verbinding. Door aandacht te besteden aan de talen die kinderen tijdens de vakantie hebben gehoord of gesproken, maak je ruimte voor hun ervaringen én voor elkaars verhalen.

Misschien begint het met één eenvoudig woord, maar voor kinderen opent het de deur naar nieuwe culturen, nieuwsgierigheid en respect voor elkaar. En dat is een waardevolle basis voor een nieuw schooljaar vol ontdekken.

Waarom een kledingwinkel?

Kinderen herkennen een kledingwinkel uit hun eigen omgeving. Dat maakt het eenvoudig om in hun spel rollen aan te nemen. De één is winkelmedewerker, de ander klant of kassamedewerker. Tijdens het spel oefenen kinderen sociale vaardigheden, breiden ze hun woordenschat uit en leren ze samenwerken.

Door verschillende soorten kleding en accessoires aan te bieden, ontstaan vanzelf gesprekken. Welke jas trek je aan als het regent? Welke schoenen passen bij sporten? Wat heb je nodig voor de winter?

Ontdek schoenmaten spelenderwijs

Een schoenenwinkel maakt de themahoek nog uitdagender. Leg verschillende kinderschoenen neer, eventueel voorzien van maatstickers. Kinderen zoeken de juiste maat, vergelijken schoenen en ontdekken dat niet iedere voet even groot is.

Gebruik vragen die het spel stimuleren, zoals:

• Welke schoen is groter?
• Welke maat heb jij?
• Past deze schoen bij jouw voet?
• Kun je de schoenen op volgorde van klein naar groot leggen?

Zo maken kinderen op een natuurlijke manier kennis met maatvoering en leren ze dat maten helpen om de juiste schoen te vinden.

Spelen met maatvoering

Maten kunnen voor jonge kinderen best abstract zijn. Door ermee te spelen worden ze begrijpelijker. Laat kinderen bijvoorbeeld:

• schoenen sorteren op maat;
• kleding ophangen van klein naar groot;
• prijs- en maatkaartjes combineren;
• een klant helpen de juiste maat te zoeken.

Zo oefenen ze met vergelijken, ordenen en logisch nadenken zonder dat het als een leeractiviteit voelt.

Maak de winkel compleet

Met een paar eenvoudige materialen maak je van de themahoek een echte winkel. Denk aan kledingrekken, spiegels, mandjes, kledinghangers, kassamaterialen, prijskaartjes en een assortiment schoenen en kleding. Voeg een meetlint of voetenmeter toe om het spel nog realistischer te maken.

Een rijke speelleeromgeving

In een kledingwinkel komen taal, rekenen, sociale vaardigheden en wereldoriëntatie op een natuurlijke manier samen. Kinderen overleggen, vergelijken, meten, kiezen en lossen kleine problemen op tijdens hun spel. Door mee te spelen of af en toe een nieuwe uitdaging toe te voegen, geef je het spel steeds een nieuwe impuls.

Zo groeit een eenvoudige kledingwinkel uit tot een rijke speelleeromgeving waarin kinderen spelenderwijs veel ontdekken.

Waarom een markthoek zoveel oplevert

De markt is voor veel kinderen een herkenbare plek. Ze zien hoe mensen producten verkopen, vragen stellen en betalen. Juist die herkenbaarheid maakt een markthoek aantrekkelijk. Kinderen stappen gemakkelijk in hun rol en bedenken zelf nieuwe situaties.

Tijdens het spel oefenen ze ongemerkt allerlei vaardigheden. Ze overleggen met elkaar, lossen problemen op, tellen producten, vergelijken hoeveelheden en breiden hun woordenschat uit. Ook leren ze samenwerken, afspraken maken en rekening houden met anderen.

Zo richt je een uitnodigende markthoek in

Met een paar eenvoudige materialen tover je een hoek om tot een gezellige markt. Denk aan:

• Groente en fruit;
• brood, kaas of andere speelproducten;
• mandjes, kratjes en weegschalen;
• boodschappentas;
• speelgeld en een kassa;
• prijskaartjes en bordjes.

Presenteer de producten overzichtelijk, zodat kinderen zelf kunnen kiezen en de hoek zelfstandig kunnen gebruiken. Wissel de producten regelmatig af om het spel steeds weer nieuwe impulsen te geven.

Geef kinderen verschillende rollen

Een markthoek wordt nog leuker wanneer kinderen zelf kiezen welke rol ze spelen. Vandaag zijn ze misschien de verkoper, morgen de klant of de marktkoopman die alles klaarzet.

Je kunt het spel verder verrijken door vragen te stellen:

• Welke producten zijn vandaag in de aanbieding?
• Hoeveel kost dit samen?
• Kun je de kraam opnieuw netjes indelen?
• Wat gebeurt er als een product uitverkocht is?

Zo ontstaan steeds nieuwe gesprekken en spelideeën.

Maak de markt onderdeel van je thema

Een markthoek past bij veel verschillende thema’s. Denk bijvoorbeeld aan herfst, gezond eten, de boerderij, de seizoenen of beroepen. Verzamel samen met de kinderen producten die bij het thema passen en laat hen meedenken over de inrichting van de kraam.

Ook kun je de markt combineren met creatieve activiteiten. Laat kinderen bijvoorbeeld prijskaartjes ontwerpen, boodschappentasjes versieren of een reclameposter maken voor hun marktkraam. Zo krijgt het thema nog meer betekenis.

Leren door samen te spelen

Een markthoek draait niet alleen om kopen en verkopen. Het is vooral een plek waar kinderen ontdekken, communiceren en samenwerken. Door verschillende rollen uit te proberen ervaren ze hoe een markt werkt en leren ze spelenderwijs vaardigheden die ze iedere dag gebruiken.

Met een uitnodigende inrichting en gevarieerde materialen ontstaat een rijke speelleeromgeving waarin kinderen telkens weer nieuwe verhalen bedenken. En voor je het weet verandert jouw groep in een levendige markt vol enthousiaste verkopers én tevreden klanten.

Met een paar slimme keuzes maak je van jouw creatieve hoek een plek waar ideeën vanzelf tot leven komen.

Begin met een logische indeling

Kijk eens met de ogen van een kind naar je atelier. Kunnen kinderen zien wat er allemaal is? En kunnen ze er zelf bij?

Een overzichtelijke inrichting helpt kinderen om zelfstandig aan de slag te gaan. Plaats materialen die vaak worden gebruikt op grijphoogte en bewaar ze in open bakken of manden. Door materialen zichtbaar aan te bieden, worden kinderen sneller uitgenodigd om nieuwe technieken en materialen te ontdekken. Een creatieve hoek waarin materialen goed bereikbaar zijn, stimuleert niet alleen de creativiteit, maar ook de zelfstandigheid.

Geef alle materialen een vaste plek

Een atelier hoeft niet vol te staan om inspirerend te zijn. Juist een duidelijke structuur zorgt voor rust en overzicht.

Denk bijvoorbeeld aan vaste plekken voor:

• papier en karton;
• verf, kwasten en rollers;
• kleurpotloden, stiften en krijt;
• lijm, scharen en plakmaterialen;
• klei en boetseermaterialen;
• kosteloos materiaal zoals kartonnen kokers, doppen of doosjes.

Werk eventueel met foto’s of pictogrammen op de bakken. Zo weten kinderen precies waar ze materialen kunnen vinden én terugleggen.

Zorg voor materialen die uitnodigen tot ontdekken

Een inspirerend atelier biedt meer dan alleen papier en verf. Door verschillende materialen, structuren en technieken aan te bieden, krijgen kinderen de ruimte om te experimenteren en hun eigen ideeën uit te werken.

Combineer bijvoorbeeld teken- en schildermateriaal met klei, textiel, natuurlijke materialen en open-eindmateriaal. Er hoeft geen vaste opdracht te zijn; juist vrij experimenteren stimuleert creativiteit, probleemoplossend denken en zelfexpressie.

Wissel af zonder alles tegelijk aan te bieden

Je hoeft niet alle materialen voortdurend beschikbaar te hebben. Door regelmatig te wisselen blijft het atelier verrassend en ontdekken kinderen steeds weer iets nieuws.

Sluit aan bij een thema, de seizoenen of de interesses van de groep. Denk bijvoorbeeld aan:

• natuurlijke materialen in de herfst;
• transparante materialen tijdens een thema over licht;
• karton en constructiemateriaal voor het bouwen van kunstwerken;
• verschillende soorten verf of druktechnieken om nieuwe vaardigheden te ontdekken.

Zo blijft het atelier uitnodigen om terug te komen.

Maak ruimte om werk te presenteren

Kinderen zijn trots op wat ze maken. Geef hun werk daarom een zichtbare plek in de groep.

Richt bijvoorbeeld een kleine expositiewand of presentatietafel in waar kunstwerken tijdelijk worden tentoongesteld. Zo laat je zien dat het proces én het resultaat waardevol zijn. Bovendien inspireert het andere kinderen weer om zelf aan de slag te gaan.

Waarom een modern museum?

In een museum draait het niet alleen om de kunst, maar ook om de manier waarop deze wordt gepresenteerd. Door aandacht te besteden aan de tentoonstelling, laat je zien dat elk kunstwerk waarde heeft. Kinderen voelen zich gezien, vertellen graag over hun werk en kijken ook met meer interesse naar de creaties van anderen.

Bovendien stimuleert een tentoonstelling gesprekken over kleuren, vormen, technieken en de keuzes die kinderen hebben gemaakt. Zo wordt kunst niet alleen iets om te maken, maar ook om te bekijken, te bespreken en van te genieten.

Creëer een museum in jouw groep

Je hebt helemaal geen vitrines of schilderijlijsten nodig. Met eenvoudige materialen maak je al een verrassende expositie.

Een leuke manier is om op de vloer een vierkant af te plakken met tape. In elk vierkant krijgt één kunstwerk een eigen plek. Kinderen lopen als echte museumbezoekers langs de verschillende kunstwerken en ontdekken steeds iets nieuws. Door voldoende ruimte tussen de kunstwerken te laten, krijgt ieder werk de aandacht die het verdient.

Je kunt de tentoonstelling nog interactiever maken door kinderen kleine museumgidsen te laten zijn. Laat ze vertellen hoe ze hun kunstwerk hebben gemaakt, welke materialen ze gebruikten of wat hen inspireerde.

Kunst met vierkantjes

Wil je kinderen laten kennismaken met moderne kunst? Dan is Rolf Essentials – Vierkantjeskunst een mooie activiteit. De kleurrijke vierkanten nodigen uit om te experimenteren met compositie, kleur en vorm. Zonder dat er één goed antwoord is, ontdekken kinderen hoe zij zelf een kunstwerk kunnen ontwerpen. De activiteit sluit mooi aan bij abstracte kunst, waarbij eenvoudige vormen en primaire kleuren een grote rol spelen.

Na het maken van de kunstwerken is het natuurlijk extra leuk om deze direct een plek te geven in jullie eigen museum. Zo ervaren kinderen hoe kunstenaars hun werk presenteren én bekijken bezoekers de kunstwerken met een andere blik.

Maak de tentoonstelling nog bijzonderder

Met een paar kleine toevoegingen voelt de tentoonstelling direct als een echt museum:

• Geef elk kunstwerk een titel.
• Schrijf samen met de kinderen een kort kaartje over het kunstwerk.
• Nodig andere groepen of ouders uit voor een rondleiding.
• Laat kinderen stemmen op het kunstwerk dat hen het meest verrast (zonder winnaar, maar als aanleiding voor een gesprek).
• Maak foto’s van de tentoonstelling en bundel deze in een digitaal museumalbum.

Kunst beleven in plaats van alleen maken

Wanneer kinderen hun werk presenteren, leren ze dat kunst meer is dan een knutselopdracht. Ze ervaren hoe je kijkt naar kunst, hoe je erover praat en hoe verschillende mensen iets anders kunnen zien in hetzelfde werk. Dat stimuleert creativiteit, taalontwikkeling en zelfvertrouwen.

Waarom zandsculpturen bouwen?

Zand nodigt uit tot onderzoeken en experimenteren. Kinderen ontdekken spelenderwijs hoe ze zand stevig kunnen maken, welke vormen blijven staan en hoe ze verschillende onderdelen met elkaar verbinden. Tijdens het bouwen zijn ze voortdurend bezig met plannen, proberen, aanpassen en opnieuw beginnen.

Daarnaast vraagt een groot zandbouwwerk vaak om samenwerking. Wie maakt de torens? Wie vult de emmers? En hoe zorg je ervoor dat het bouwwerk niet instort? Door samen te overleggen en taken te verdelen, werken kinderen aan hun sociale vaardigheden terwijl ze een gezamenlijk doel bereiken.

Van een zandkasteel naar een echte sculptuur

Veel kinderen beginnen vanzelf met het bouwen van een zandkasteel. Maar door een kleine uitdaging toe te voegen, stimuleer je hen om verder te denken.

Geef bijvoorbeeld een opdracht zoals:

• Bouw een dier van zand.
• Maak een fantasiekasteel met meerdere torens.
• Bouw een brug tussen twee heuvels.
• Maak een voertuig of gebouw.
• Ontwerp samen een compleet zanddorp.

Door een duidelijke opdracht te geven, gaan kinderen bewuster nadenken over vorm, verhoudingen en details. Zo verandert vrij spel stap voor stap in doelgericht ontdekken.

Laat je inspireren met voorbeeldkaarten

Soms vinden kinderen het lastig om te bedenken wat ze gaan maken. In dat geval kunnen voorbeeldkaarten van de Haagse set een mooie inspiratiebron zijn. De kaarten zijn oorspronkelijk ontwikkeld voor het bouwen met houten blokken, maar lenen zich ook uitstekend voor zandsculpturen.

Laat kinderen een voorbeeldkaart kiezen en bespreek samen wat ze zien. Welke vormen herkennen ze? Waar beginnen ze? Welke onderdelen kunnen ze eerst maken? Vervolgens vertalen ze het voorbeeld naar zand. Daarbij ontdekken ze vanzelf dat bouwen met zand andere oplossingen vraagt dan bouwen met blokken. Juist dat maakt de activiteit uitdagend en leerzaam.

Je kunt kinderen de sculptuur precies laten namaken, maar je kunt de kaart ook gebruiken als startpunt voor een eigen ontwerp.

Extra uitdaging

Wil je de activiteit uitbreiden? Geef dan een extra opdracht, zoals:

• voeg een weg, rivier of tunnel toe;
• bouw met een tweetal aan één groot kunstwerk;
• combineer verschillende voorbeelden tot één grote sculptuur;
• laat kinderen na afloop vertellen hoe zij hun bouwwerk hebben gemaakt.

Zo stimuleer je niet alleen het bouwen, maar ook taalontwikkeling, samenwerken en reflecteren.

Praktische tips

Voor stevige zandsculpturen is licht vochtig zand ideaal. Modelleerzand werkt ook goed. Zorg daarnaast voor verschillende hulpmiddelen, zoals emmers, scheppen, spatels, vormpjes en eventueel natuurlijke materialen zoals takjes, stenen of schelpen om het kunstwerk verder af te werken.

Geef kinderen vooral de ruimte om te experimenteren. Een ingestorte toren of afgebroken muur hoort erbij en biedt juist een nieuwe kans om samen na te denken over een betere oplossing.

Bouwen aan verwondering

Met zandsculpturen geef je kinderen de ruimte om te creëren, samen te werken en problemen op te lossen. Door inspiratie toe te voegen met de voorbeeldkaarten ontstaan steeds weer nieuwe ideeën en uitdagende bouwopdrachten. Zo wordt een eenvoudig moment in de zandbak een rijke leerervaring waarin spel, creativiteit en ontwikkeling vanzelf samenkomen.

Begrijpen vraagt om meer dan technische leesvaardigheid

Een tekst begrijpen lukt pas als kinderen zich een beeld kunnen vormen van wat ze lezen. Daarvoor hebben ze niet alleen technische leesvaardigheid nodig, maar ook achtergrondkennis en woordenschat.

Neem een tekst over vulkanen. Een kind kan alle woorden correct verklanken, maar als het niet weet wat lava, gesteente of een krater is, blijft de inhoud moeilijk te begrijpen. Een kind met meer voorkennis begrijpt dezelfde tekst veel sneller. Niet omdat het beter kan verklanken, maar omdat het meer kennis heeft om de nieuwe informatie aan op te hangen.

Onderzoekers noemen achtergrondkennis daarom een belangrijke bouwsteen van tekstbegrip. Hoe meer kennis kinderen hebben, hoe makkelijker ze nieuwe informatie begrijpen én onthouden.

Kennis werkt als klittenband

Nieuwe kennis blijft beter hangen als die aansluit bij wat een kind al weet. Je kunt kennis vergelijken met klittenband: nieuwe informatie blijft plakken aan bestaande kennis.

Zo groeit stap voor stap een steeds groter netwerk van kennis, woorden en begrippen. Dat helpt kinderen om nieuwe teksten beter te begrijpen. En doordat ze die teksten beter begrijpen, leren ze weer nieuwe dingen. Lezen en kennisopbouw versterken elkaar dus voortdurend.

Waarom kennisrijke thema’s zo krachtig zijn

Kennis bouw je niet op in één les. Kinderen hebben tijd nodig om nieuwe informatie te verwerken, verbanden te leggen en nieuwe woorden te gebruiken.

Daarom werkt het goed om langere tijd rond één thema te werken. Binnen dat thema lezen kinderen verhalen en informatieve teksten, voeren ze gesprekken en verwerken ze wat ze leren in verschillende lessen.

De methodes Atlantis Start en Atlantis zijn vanuit die gedachte opgebouwd. In beide methodes staat een kennisrijk thema een heel blok centraal. Nieuwe woorden en begrippen komen steeds terug in verschillende teksten, opdrachten en gesprekken. Daardoor groeit niet alleen de kennis van het onderwerp, maar ook de woordenschat en het tekstbegrip van kinderen.

Doordat kinderen gedurende het blok steeds meer leren over het onderwerp, kunnen ze ook steeds rijkere en complexere teksten aan. De kennis die ze opbouwen, helpt ze namelijk om nieuwe teksten beter te begrijpen. Zo ontstaat binnen ieder blok een natuurlijke opbouw in inhoud én leesniveau.

De wereld wordt steeds groter

Een goed thema gaat verder dan de directe leefwereld van kinderen. Juist onderwerpen als het zonnestelsel, ridders, oceanen of oude beschavingen helpen kinderen hun kennis van de wereld uit te breiden.

Kinderen hoeven daarbij niet alles direct te onthouden. Ook een eerste kennismaking met een onderwerp helpt al. Wanneer ze later opnieuw over hetzelfde onderwerp lezen of horen, herkennen ze informatie en bouwen ze verder op wat ze al weten.

Hoe meer kennis kinderen opdoen, hoe meer houvast ze hebben bij nieuwe teksten. Dat maakt lezen betekenisvoller, succesvoller én leuker.

Zo werkt dat in Atlantis Start en Atlantis

In Atlantis Start en Atlantis versterken lezen, kennisopbouw en woordenschat elkaar elke dag.

Dat zie je terug in:

• kennisrijke thema’s die een blok lang centraal staan
• verhalen en informatieve teksten die inhoudelijk samenhangen
• een groeiende woordenschat in een betekenisvolle context
• een natuurlijke opbouw in de teksten
• samenhang tussen lezen, taal én wereldoriëntatie

Zelf ervaren?

Benieuwd hoe leesonderwijs en kennisopbouw elkaar versterken? Vraag een gratis zichtzending aan van Atlantis Start of Atlantis. Ontdek hoe kinderen stap voor stap hun kennis van de wereld vergroten en daardoor steeds meer grip krijgen op wat ze lezen.

Vraag een zichtzending van Atlantis of Atlantis Start aan

Het leuke is dat je er eindeloos mee kunt variëren. Wil je een eigentijdse draai geven aan oud-Hollandse spelletjes? Dat kan verrassend eenvoudig. Achter veel oud-Hollandse spellen schuilt namelijk een spelprincipe dat tijdloos is. Gebruik andere materialen, bedenk een nieuwe uitdaging of geef het spel een andere vorm. Zo krijgt een klassieker moeiteloos een hip jasje. Kijk maar:

Spel                     Spelprincipe                         Nu spelen met

Blikgooien            Mikken                                 Lichtgevende cilinders, foam- of magnetische blokken

Zaklopen              Balanceren                          Stapstenen, balanceerbalk of een tactiel parcours

Touwtrekken       Samenwerken                     Parachutedoek of een grote knikkerbaan

Eierlopen             Behendigheid                     Waterestafette of jumbopompons op een lepel

Speurtocht           Zoeken                                Natuurbingo of QR-speurtocht

Hieronder werken we deze vijf spelprincipes verder uit.

Mikken

Voorwerpen omver gooien blijft een leuke uitdaging. Vervang de klassieke blikken eens door lichtgevende cilinders, een toren van zachte foamblokken of magnetische blokken. Laat kinderen kiezen waarmee ze gooien: pittenzakjes in piramidevorm, een zachte dragonskin-bal of werpring. Door het doel of de afstand aan te passen, krijgt hetzelfde spel een nieuwe moeilijkheidsgraad.

Balanceren

Zaklopen draait vooral om balans houden. Dat spelprincipe kun je op veel manieren inzetten. Maak een route met stapstenen, een balanceerbrug of tactiele loopbalken. Buiten vormen boomstammen, boomschijven, zandbak- of stoepranden een natuurlijke uitdaging.

Laat kinderen daarna zelf onderdelen toevoegen en uitdagingen bedenken. Kun je de route achteruit afleggen? Of zonder de grond te raken?

Samenwerken

Bij touwtrekken draait het niet alleen om kracht, maar vooral om samen iets voor elkaar krijgen. Die samenwerking krijgt een moderne vorm met een parachutedoek. Houd samen een bal in beweging en probeer hem niet door het gat te laten vallen, of houd meerdere ballen zo lang mogelijk op het doek terwijl twee kinderen proberen de ballen van onderaf uit het doek te tikken.

Ook het bouwen van een grote knikkerbaan vraagt om overleg. Welk onderdeel komt waar? Waarom rolt de knikker niet verder? Voor oudere kinderen is deze 3D knikkerbaan geweldig.

Behendigheid

Eierlopen blijft spannend, maar een echt ei is niet altijd handig. Een jumbopompon of bekertje water zorgt voor minstens zoveel spanning. Jongere kinderen oefenen rustig hun balans, terwijl oudere kinderen extra opdrachten toevoegen zoals hinkelen, achteruit lopen of een hindernis nemen. Voor je het weet, bedenken kinderen vanzelf nieuwe varianten. En juist dat maakt het spel interessant.

Zoeken

Een speurtocht spreekt nog altijd tot de verbeelding. Geef er een hedendaagse draai aan met een natuurbingo, waarbij kinderen bladeren, bloemen of insecten zoeken. Voor oudere kinderen kun je een QR-speurtocht uitzetten. Achter iedere code schuilt een opdracht met een aanwijzing naar de volgende plek. Ook binnen kun je op ontdekkingstocht. Verstop materialen in de ruimte en laat kinderen zoeken aan de hand van foto’s, kleuren of eenvoudige picto’s.

Meer klassiekers in een nieuw jasje

Andere oud-Hollandse spellen laten zich ook makkelijk vernieuwen:

• Koekhappen → Hang stukjes fruit aan een touw of laat kinderen geblinddoekt verschillende smaken proeven.
• Sjoelen → Maak een XXL-sjoelbaan op de vloer met schilderstape en schuif schijven of pittenzakken naar verschillende vakken.
• Spijkerpoepen → Vervang de spijker door een kindvriendelijk voorwerp, zoals een pompon of een houten poppetje dat in een fles of emmer moet belanden.

Kinderen van vandaag bedenken klassiekers van morgen

De mooiste spellen ontstaan vaak niet aan de tekentafel, maar tijdens het spelen. Betrek kinderen daarom ook bij de voorbereiding. Welk materiaal gebruiken we? Hoe maken we het spel moeilijker of juist makkelijker? Welke regels bedenken we zelf? Kinderen komen vaak met verrassende ideeën die je als volwassene niet snel zou bedenken. Misschien zijn de spellen die kinderen vandaag bedenken over dertig jaar zelf wel klassiekers.

Wanneer je het bij het vak geschiedenis over bijvoorbeeld de Romeinen hebt, kun je hierover enorm veel boeken de klas in halen om er meer over te lezen en te leren. Maar niet elk boek is geschikt voor jouw groep. Denk maar eens aan:

• De verschillende leesniveaus
• Het samenstellen van een gevarieerd aanbod met diverse soorten boeken en genres
• Het vinden van zowel verhalende als informatieve teksten
• De mogelijkheid om te differentiëren
• Het vinden van boeken die naar waarheid geschreven zijn, want klopt de inhoud wel?
• En dan moet de inhoud ook nog aansluiten bij het thema en de methode.

Het kan dus een flinke klus zijn om de juiste boeken te vinden voor het thema in jouw klas. Met Themaplein is dit uitzoekwerk al voor je gedaan door boekenpakketten samen te stellen die perfect aansluiten op de thema’s uit jouw methode.

Waarom is thematisch lezen effectief?

Thematisch lezen zorgt voor een stevige en brede basis.

Zonder voorkennis raakt het werkgeheugen van de leerling vele malen sneller overbelast. Terwijl leerlingen die voorkennis hebben de nieuwe informatie kunnen verbinden aan dat wat ze al weten. Ze bouwen verder op hun bestaande woordenschat en kennis. Hierdoor ontstaat er ruimte voor een dieper tekstbegrip en kritisch denken. Thematisch lezen is effectief, juist ook voor de leerling met een lagere woordenschat. Omdat je een periode lang met hetzelfde thema werkt en de woorden regelmatig herhaalt ontstaat ook bij deze leerlingen een breder begrip en grotere woordenschat.

Praktijkvoorbeeld: meer uit je zaakvakken halen

Een school werkt in groep 6 met een thema over de ruimte. De methode biedt een sterke introductie op het onderwerp, maar de leerkracht wil leerlingen niet alleen tijdens het lesuur hier aan laten werken. De leerkracht wil ze meer laten lezen binnen hetzelfde thema en een verdiepende opdracht geven.

Door verschillende aanvullende boeken aan te bieden over astronauten, planeten, ruimtevaart en sterrenkunde blijven leerlingen wekenlang met hetzelfde onderwerp bezig. Ze komen dezelfde begrippen in verschillende contexten en diverse type teksten tegen en bouwen steeds meer voorkennis op, waardoor ze steeds meer complexere teksten en opdrachten aankunnen.

Leerkrachten merken dat leerlingen actiever deelnemen aan gesprekken, vaktaal sneller oppikken en nieuwe teksten gemakkelijker begrijpen. Bovendien groeit het leesplezier doordat leerlingen zelf boeken kunnen kiezen die aansluiten bij hun interesse binnen het thema. Door de verschillende soorten teksten, is er een keuzevrijheid bij de leerling waardoor de leesmotivatie en het leesplezier versterkt worden.

Hoe start je? Themaplein maakt thematisch lezen voor jouw groep direct mogelijk!

Motivatie verhogen

Door interesse-gedreven thema’s en keuzevrijheid daarbinnen. In elk themaplein pakket zitten er verschillende soorten boeken die aansluiten bij het thema van jouw methode.

Gerichte leeskilometers

Met rijke, gevarieerde teksten binnen één samenhangend kader voor het thema in jouw groep.

Kennisopbouw staat centraal

Waardoor leerlingen teksten beter begrijpen en makkelijker verbanden leggen. Daarnaast is het thematisch lezen juist voor het uitbreiden van de woordenschat van belang.

Het werkgeheugen ontlast

Lezen en de zaakvakken combineren, zorgt voor een bredere algemene kennis, meer verbanden leggen en een dieper begrip van het onderwerp.

De rol van de leraar

Doordat de leerkracht de boeken zo uit het pakket kan halen, bespaart dit tijd. De leerkracht kan zich focussen op de lessen, leesdoelen en het voorbereiden van het thema.

Met Themaplein versterk je je thematisch onderwijs, doordat je kant-en-klare boekenpakketten hebt die 100% aansluiten bij je taal-, lees- of wereldoriëntatie-methode(s). Pakketten die zijn samengesteld door leesspecialisten i.c.m. methodemakers, waardoor de pakketten 100% aansluiten bij de thema’s en didactiek van de methode. Er zijn kant-en-klare boekenpakketten bij o.a. Blink, Faqta, Code D, Estafette, Naut Meander Brandaan, Staal én nog veel meer methodes.

Als leerkracht bespaar je je een hoop tijd, doordat je geen boeken hoeft te zoeken, beoordelen of samen hoeft te stellen. Themaplein ondersteunt het werken aan de kerndoelen voor taal en lezen en sluit aan bij de uitgangspunten van het Masterplan Basisvaardigheden.

Ontdekken, experimenteren en samenwerken

Buitenschilderen met water nodigt kinderen uit om zelf op onderzoek te gaan. Wat gebeurt er als je veel water gebruikt? Hoe snel droogt een tekening op? En hoe maak je een zo groot mogelijke cirkel of een lange lijn?

Kinderen bedenken hun eigen spel en werken vaak vanzelf samen. De één tekent een huis, de ander vult het aan met bomen of een zon. Zo ontstaan de mooiste gezamenlijke kunstwerken.

Meer dan alleen waterpret

Deze eenvoudige activiteit stimuleert verschillende ontwikkelingsgebieden:

• De grove motoriek door grote bewegingen met de kwast.
• De fijne motoriek door gecontroleerd te schilderen.
• Creativiteit en fantasie tijdens het bedenken van tekeningen.
• Taalontwikkeling door samen te praten over wat er wordt gemaakt.
• Samenwerken, overleggen en op elkaar inspelen.

Variatie-ideeën

Je kunt de activiteit eenvoudig aanpassen aan de leeftijd of het thema waar je mee bezig bent.

Voor jonge kinderen

• Maak grote strepen, stippen en cirkels.
• Teken eenvoudige vormen om na te schilderen.
• Zoek samen naar letters of cijfers die verschijnen.

Voor oudere kinderen

• Maak een parcours van pijlen en lijnen.
• Teken een doolhof op de muur of stoep.
• Schilder een groot landschap waar anderen iets aan toevoegen.
• Speel een raadspel: teken iets en laat de ander raden wat het is.

Extra uitdaging

Maak de activiteit nog speelser door verschillende materialen toe te voegen. Gebruik naast dikke kwasten bijvoorbeeld verfrollers, sponsen, bezems of plantenspuiten. Elk materiaal laat een ander patroon achter en zorgt voor nieuwe ontdekkingen.

Weinig voorbereiding, veel speelplezier

Juist omdat je alleen water gebruikt, is deze activiteit snel georganiseerd. Er hoeft niets opgeruimd te worden en kinderen kunnen eindeloos opnieuw beginnen. Dat maakt buitenschilderen met water ideaal als zomerse activiteit tijdens een warme school- of opvangdag.

Soms zijn de eenvoudigste materialen precies genoeg om kinderen te laten ontdekken, bewegen, samenwerken én genieten van het buiten zijn.

Vertelkastje bij een prentenboek 

Lees het prentenboek Herrie in de tent voor en maak samen een klein decor waarin het verhaal wordt nagespeeld. Kinderen kunnen personages bewegen, geluiden maken en gebeurtenissen uitbeelden.

Muziek maken bij een prentenboek 

Kies een prentenboek waarin geluiden, dieren of bewegingen een belangrijke rol spelen. Tijdens het voorlezen maken kinderen passende geluiden met eenvoudige instrumenten of materialen. Hierdoor luisteren zij actief naar het verhaal en beleven ze het met meerdere zintuigen.

Verkleedhoek rondom een verhaal

Richt een speelhoek in die aansluit bij een prentenboek. Bij een circusverhaal kunnen kinderen bijvoorbeeld artiesten worden. Bij een dierenverhaal kruipen zij in de huid van verschillende dieren. Door rollenspel verwerken jonge kinderen verhalen op hun eigen manier.

Dans het verhaal

Lees een verhaal voor en laat kinderen bewegen op wat zij horen. Springen, sluipen, zwaaien, rollen of dansen: iedere gebeurtenis krijgt een eigen beweging.
Deze activiteit combineert taal, motoriek en fantasie.

Knuffels op het podium

Na het voorlezen kiezen kinderen een knuffel of pop die een rol krijgt in het verhaal. Samen maken zij een kleine voorstelling voor de groep. Dit verlaagt de drempel voor kinderen die het spannend vinden om zelf op te treden.

Zet lezen in de spotlight

De Kinderboekenweek 2026 laat zien dat verhalen veel meer zijn dan woorden op papier. Verhalen laten kinderen ontdekken, ervaren, spelen, zingen, dansen en presenteren. Of het nu gaat om een peuter die een prentenboek naspeelt of een leerling die een eigen voorstelling maakt: ieder kind kan tijdens deze Kinderboekenweek schitteren.

Want wanneer boeken tot leven komen, staat niet alleen het verhaal in de spotlight. Dan krijgen ook de talenten van kinderen alle ruimte om te stralen.

Wanneer kinderen een rol spelen, denken ze na over gevoelens, keuzes en motieven van personages. Daardoor verdiepen zij hun begrip van een verhaal en leren zij zich beter inleven in anderen. 

Theater sluit daarom perfect aan bij het thema Spot aan! van de Kinderboekenweek.

Activiteit 1: Maak een verteltheater

Laat groepjes een scène uit een boek kiezen. Ze bedenken:

• Het script.
• De rollen.
• Het decor.
• De kostuums.

Met een pop-up theater of een verrijdbaar verkleedmeubel creëer je eenvoudig een echte speelomgeving.

Activiteit 2: Bevroren scènes

Kinderen beelden een belangrijk moment uit een verhaal uit zonder te praten. De groep bespreekt:

• Welke emoties zichtbaar zijn.
• Wat er net gebeurde.
• Wat er hierna zou kunnen gebeuren.

Deze werkvorm stimuleert begrijpend lezen en verdiepend denken.

Activiteit 3: Interview een personage 

Eén leerling kruipt in de huid van een personage. 

De klas stelt vragen zoals: 

• Waarom maakte je die keuze?  
• Waar was je bang voor?  
• Wat zou je anders doen?  

Door zich echt in te leven, krijgen kinderen meer inzicht in het verhaal.

Activiteit 4: Van boek naar voorstelling 

Laat leerlingen een hoofdstuk omzetten naar een korte theatervoorstelling. 

Gebruik: 

• Schmink.  
• Verkleedkleding.  
• Poppen.  
• Zelfgemaakte decors van karton.  

Een podium met achtergrond maakt het optreden compleet.

Activiteit 5: Poppenkasttheater 

Niet ieder kind staat graag zelf op het podium. Een poppenkast biedt dan uitkomst. 

Met een poppenkast, poppenkastpoppen of blanco poppen die leerlingen zelf vormgeven, kunnen verhalen op een laagdrempelige manier worden gespeeld. 

Waarom drama werkt 

Drama stimuleert: 

• Leesbegrip.  
• Empathie.  
• Creatief denken.  
• Samenwerken.  
• Mondelinge taalvaardigheid.  

Kinderen ontdekken dat achter ieder personage een verhaal schuilt. En dat ze soms meer op die personages lijken dan ze vooraf dachten. 

Zet de spotlight op verhalen 

De Kinderboekenweek 2026 laat zien hoe krachtig verhalen zijn. Door lezen te verbinden aan muziek, dans, presenteren en theater krijgen boeken een extra dimensie. Kinderen lezen niet alleen over avonturen, ze beleven ze ook zelf. Dat maakt van iedere klas een podium waarop verhalen kunnen schitteren. 

Door kinderen op een veilige manier te laten oefenen met optreden en presenteren groeit hun zelfvertrouwen stap voor stap.

Activiteit 1: Boekentrailer maken 

Laat kinderen een favoriete titel promoten alsof het een nieuwe film is. 

Ze bedenken: 

• Een pakkende introductie.  
• Een spannende teaser.  
• Waarom anderen het boek moeten lezen.  

Gebruik een podium met achtergrond om de presentaties extra uitstraling te geven.

Activiteit 2: Catwalk van boekpersonages 

Kinderen kiezen een personage uit een boek en presenteren zichzelf alsof ze die persoon zijn. 

Ze vertellen: 

• Wie ze zijn.  
• Wat ze hebben meegemaakt.  
• Waar ze van dromen.  

De groep mag vragen stellen aan het personage.

Activiteit 3: Ontwerp een kostuum 

Geef ieder groepje een vuilniszak, tape en eenvoudige knutselmaterialen. 

De opdracht:
Maak een outfit die past bij een personage uit een boek. 

Vervolgens volgt een echte catwalk waarbij iedereen zijn creatie presenteert.

Activiteit 4: Open podium 

Organiseer een open podium waarop kinderen kunnen kiezen wat zij willen presenteren: 

• Een verhaal.
• Een boekrecensie.
• Een gedicht.
• Een rap.
• Een zelfgeschreven scène.

Met een karaoke-microfoon voelt iedere presentatie als een echt optreden.

Ondersteun het zelfvertrouwen

Niet ieder kind stapt vanzelf in de spotlight. Daarom is het belangrijk om aandacht te besteden aan kwaliteiten en talenten.
Materialen zoals het Ken je kwaliteiten-spel helpen kinderen ontdekken waar zij goed in zijn en geven positieve gespreksstof voorafgaand aan presentaties.

Wat kinderen hiervan leren

Presenteren helpt kinderen om:

• Zelfvertrouwen op te bouwen.
• Duidelijk te communiceren.
• Om te gaan met spanning.
• Trots te zijn op hun eigen ideeën.

En misschien nog wel het belangrijkste: ze ervaren dat hun verhaal het waard is om verteld te worden.

Door boeken te combineren met zang, dans en beweging komen verhalen letterlijk in beweging. Kinderen zingen over hun favoriete boek, beelden scènes uit en ontdekken hoe ze met hun lichaam en stem een verhaal kunnen vertellen. Zo wordt lezen een actieve en betekenisvolle ervaring, waarin fantasie, creativiteit en plezier samenkomen.  

Activiteit 1: Maak een lied bij een boek 

Kies samen een boek of verhaal uit de Kinderboekenweekcollectie. 

Bespreek: 

• Wie zijn de hoofdpersonen?  
• Wat gebeurt er?  
• Welke emoties komen voor?  

Laat de kinderen vervolgens een eenvoudig refrein bedenken dat het verhaal samenvat. 

Met een karaoke-microfoon krijgt ieder optreden meteen een professioneel tintje.

Activiteit 2: Dans het verhaal 

Lees een scène voor en vraag kinderen hoe een personage zou bewegen. 

• Hoe loopt iemand die zenuwachtig is? 
• Hoe beweegt een held? 
• Hoe ziet een feest eruit? 

Met dansdoeken of kleurrijke danslinten kunnen kinderen hun bewegingen extra kracht geven.

Activiteit 3: Boek in beweging 

Verdeel het verhaal in verschillende scènes. 

Laat groepjes telkens één scène uitbeelden zonder woorden. De rest van de groep probeert te raden welk onderdeel van het verhaal wordt uitgebeeld. 

Zo oefenen kinderen spelenderwijs met begrijpend luisteren, samenwerken en interpreteren. 

Activiteit 4: Talentenshow 

Sluit de Kinderboekenweek af met een talentenshow.

Kinderen presenteren: 

• Een lied.  
• Een dans.  
• Een rap.  
• Een gedicht.  
• Een scène uit een boek.  

Een klein lichtpaneel kan hierbij dienen als decorstuk of sfeermaker tijdens de presentatie.

Meer dan plezier alleen 

Zingen en dansen dragen bij aan taalontwikkeling, motorische vaardigheden en zelfvertrouwen. Bovendien ervaren kinderen dat verhalen niet alleen bestaan uit woorden, maar ook uit emoties, beweging en beleving.

Tijdens de Kinderboekenweek kunnen muziek en lezen elkaar op een speelse manier versterken. Een spannend moment krijgt extra lading met mysterieuze klanken. Een vrolijke gebeurtenis wordt nóg leuker met een liedje of ritme. Zo ontdekken kinderen dat verhalen niet alleen gelezen worden, maar ook gehoord en gevoeld kunnen worden. 

Een prachtig prentenboek om hierbij te gebruiken is Herrie in de tent. Het verhaal biedt volop aanknopingspunten om samen geluiden te maken, ritmes te ontdekken en muziek toe te voegen aan het verhaal.

Activiteit 1: Maak muziek bij het verhaal 

Lees het prentenboek voor en spreek met de kinderen af dat zij bepaalde geluiden verzorgen. Bijvoorbeeld: 

• Een trommelgeluid wanneer iemand binnenkomt.
• Een zacht belletje wanneer iets geheimzinnigs gebeurt.
• Een vrolijk ritme bij feestelijke momenten.

Kinderen luisteren hierdoor extra aandachtig naar het verhaal en worden actief betrokken bij het voorlezen.

Met een uitgebreide set instrumenten, boomwhackers of de vrolijke Rolf Basics Muziekmonsters  heeft iedere leerling een eigen rol in het verhaal.

Activiteit 2: Maak je eigen muziekinstrument 

Laat kinderen ontdekken hoe muziek ontstaat door zelf een instrument te maken.

Leuke ideeën:

• Een gitaar van een tissuebox en elastieken.
• Een tamboerijn die kinderen zelf versieren.
• Houten maracas die beschilderd worden.
• Een knutselkoker gevuld met speelrijst.
• Een ronddraaiende trommel of fluitje als onderdeel van een eigen muziekband.

Door eerst een instrument te maken en deze daarna in te zetten bij het verhaal, ontstaat een rijke combinatie van techniek, creativiteit en taal.

Activiteit 3: Start je eigen band 

Verdeel de klas in kleine groepjes en vorm samen een band. Laat kinderen oefenen met ritmes en eenvoudige liedjes die aansluiten bij het thema van de Kinderboekenweek.

Organiseer vervolgens een mini-optreden voor een andere groep of voor ouders. Zo ervaren kinderen hoe het is om zelf even in de spotlight te staan.

Waarom muziek belangrijk is 

Muziek draagt bij aan de taalontwikkeling van jonge kinderen. Ze leren luisteren, ritmes herkennen en woorden onthouden. Daarnaast stimuleert muziek de concentratie, het samenwerken en het zelfvertrouwen.

Door muziek te verbinden aan boeken ontdekken kinderen dat verhalen op verschillende manieren beleefd kunnen worden. En precies dat maakt lezen zo bijzonder.

Deze projectweek draait om creativiteit, experimenteren en het durven laten zien van je eigen stijl. Kinderen kruipen in de huid van een modeontwerper en ontwerpen een outfit die helemaal bij hun eigen ideeën past.

Inspiratie vind je overal

Net als echte ontwerpers starten kinderen met het verzamelen van inspiratie. Ze bekijken kleuren, vormen, patronen en materialen uit hun omgeving. Misschien laten ze zich inspireren door de natuur, sport, kunst, beroepen of zelfs de mode van de toekomst.

Met moodboards, schetsen en gesprekken ontdekken ze welke stijl ze willen uitwerken. Zo ervaren kinderen dat ontwerpen begint met onderzoeken en keuzes maken.

Van idee naar ontwerp

Vervolgens gaan de kinderen aan de slag met hun eigen ontwerp. Voor wie is de outfit bedoeld? Waar wordt deze gedragen? En welke uitstraling moet de kleding hebben?

Tijdens het ontwerpen leren kinderen:

• creatief denken en ideeën ontwikkelen;
• schetsen en ontwerpen;
• keuzes maken in kleur en vorm;
• samenwerken en feedback geven;
• hun ontwerp presenteren aan anderen.

Hierdoor ontwikkelen ze vaardigheden die ook buiten de creatieve vakken van grote waarde zijn.

Een vuilniszak als mode-item

Een designweek hoeft niet ingewikkeld of kostbaar te zijn. Juist het werken met eenvoudige materialen maakt het ontwerpproces uitdagend en verrassend. Een zwarte vuilniszak kan bijvoorbeeld veranderen in een avondjurk, een superheldencape, een futuristisch pak of een bijzondere creatie voor op de catwalk.

Door te knippen, vouwen, plakken, nieten en combineren met andere materialen ontdekken kinderen hoe ze met beperkte middelen iets unieks kunnen maken. Het laat zien dat creativiteit niet afhankelijk is van dure materialen, maar van fantasie en lef.

Ontwerpen met aandacht voor duurzaamheid

Het gebruik van alledaagse of hergebruikte materialen biedt meteen kansen om het gesprek aan te gaan over duurzaamheid. Wat gebeurt er met materialen nadat we ze hebben gebruikt? Kun je iets nieuws maken van iets dat eigenlijk wordt weggegooid?

Door bewust te kijken naar materialen ontdekken kinderen dat ontwerpen ook gaat over slim omgaan met grondstoffen en het maken van duurzame keuzes.

De grote modeshow

Een ontwerp verdient natuurlijk een podium. Daarom sluit de designweek af met een modeshow of expositie. Kinderen presenteren hun outfit aan elkaar, ouders of andere groepen en vertellen over hun inspiratie en ontwerpkeuzes.

Of de outfit nu gemaakt is van stof, papier, karton of een simpele vuilniszak: elk ontwerp vertelt een eigen verhaal. En juist dat maakt deze designweek zo bijzonder.

Creativiteit staat centraal

Met ‘Ontwerp je eigen outfit’ ervaren kinderen hoe leuk het is om een idee stap voor stap uit te werken tot een tastbaar resultaat. Ze ontdekken dat ontwerpen overal om hen heen gebeurt én dat je met de meest eenvoudige materialen iets verrassends kunt creëren.

Want soms begint een geweldige outfit gewoon met een vuilniszak en een goed idee.

Laat kinderen zelf vergelijken

Leg verschillende kledingstukken neer die passen bij de zomer en winter. Denk aan een zonnehoed, sjaal, handschoenen, zonnebril, regenlaarzen of een dikke trui. Laat kinderen de materialen voelen en vergelijken.

Stel vragen als:

• Welke kleding voelt het warmst?
• Welke kleding is het lichtst?
• Wat kun je makkelijk opvouwen?
• Welke kleding beschermt tegen wind of regen?

Door kleding daadwerkelijk vast te pakken, ontdekken kinderen eigenschappen van materialen en leren ze verbanden leggen.

Sorteer op seizoen

Maak samen twee grote hoeken of manden: zomer en winter. Laat kinderen kledingstukken of afbeeldingen sorteren. Geef hier een speels element aan door soms kleding neer te leggen die niet direct in één categorie past, zoals regenkleding of laarzen.

Dit stimuleert het gesprek:

• Kun je regenlaarzen alleen in de herfst dragen?
• Wanneer gebruik je een vest?
• Zijn er kledingstukken die in meerdere seizoenen passen?

Zo ontstaat ruimte voor redeneren en uitleggen.

Onderzoek het weer

Koppel kleding aan weersomstandigheden in plaats van alleen aan seizoenen. Maak kaartjes met verschillende soorten weer:

• Zon
• Regen
• Wind
• Sneeuw
• Bewolking

Laat kinderen bij elk kaartje passende kleding zoeken. Hierdoor ontdekken ze dat niet elk seizoen hetzelfde weer heeft en dat kledingkeuzes afhankelijk zijn van omstandigheden.

Rollenspel in de verkleedhoek

Richt een seizoenenhoek in met verschillende kledingstukken. Kinderen kunnen zich verkleden voor een zomerse stranddag, een winterse wandeling of een regenachtige middag.

Voeg materialen toe zoals:

• Een strandtas
• Een paraplu
• Een slee
• Zonnebrillen
• Handschoenen

Rollenspel stimuleert taalontwikkeling en helpt kinderen situaties uit hun eigen leefwereld na te spelen.

Aan de slag met de seizoenen

Met de Aankleedpuzzel Seizoenen kunnen kinderen spelenderwijs ontdekken hoe kleding verandert gedurende het jaar. De puzzel laat dezelfde figuren zien in verschillende seizoenen, waardoor kinderen overeenkomsten en verschillen gemakkelijk herkennen.

Gebruik de puzzel bijvoorbeeld als startpunt voor een gesprek:

• Wat valt je op?
• Welke kleding zie je terug in ieder seizoen?
• Welke laag hoort volgens jou bij de winter?
• Waarom denk je dat?

Je kunt kinderen ook eerst kleding laten sorteren of bespreken en daarna de puzzel laten maken. Zo koppelen ze hun eigen ervaringen aan wat ze in de puzzel zien.

Maak een kledingonderzoek

Geef kinderen een eenvoudige opdracht: bekijk de jassen aan de kapstok of tel hoeveel kinderen vandaag korte mouwen dragen. Bespreek samen de uitkomsten.

Vragen die hierbij passen:

• Waarom dragen veel kinderen vandaag dezelfde soort kleding?
• Wat vertelt dat over het weer?
• Wat zou er veranderen als het morgen gaat sneeuwen?

Hierdoor leren kinderen observeren, voorspellen en verbanden leggen.

Van dagelijkse ervaring naar begrip

Kleding is een onderwerp dat dicht bij de belevingswereld van kinderen staat. Door te voelen, vergelijken, sorteren, onderzoeken en spelen ontstaat er meer begrip voor seizoenen en weersveranderingen. Materialen zoals de Aankleedpuzzel Seizoenen bieden daarbij een concrete en herkenbare manier om gesprekken en activiteiten rondom dit thema te verrijken.

Verhalen hebben de kracht om kinderen mee te nemen naar andere plekken, andere tijden en andere perspectieven. Ze laten kinderen dromen, ontdekken en ervaren. Door lezen te combineren met muziek, dans, theater en presenteren krijgen verhalen nóg meer betekenis. Kinderen luisteren niet alleen naar een verhaal, maar brengen het ook tot leven met hun stem, bewegingen en creativiteit. 

Het mooie aan het thema Spot aan! is dat het aansluit bij alle leeftijden. Van jonge kinderen die zich verwonderen over een prentenboek tot leerlingen die zelf een voorstelling maken of een presentatie verzorgen. Ook binnen de kinderopvang biedt het thema volop mogelijkheden om spelenderwijs met verhalen aan de slag te gaan. 

In deze blog delen we inspirerende activiteiten die in verschillende groepen ingezet kunnen worden. 

Waarom verhalen en expressie zo goed samengaan 

Wanneer kinderen een verhaal naspelen, er muziek bij maken of zich inleven in een personage, verdiepen zij hun begrip van wat ze lezen of horen. Ze denken na over gevoelens, gebeurtenissen en keuzes van personages. Tegelijkertijd ontwikkelen ze belangrijke vaardigheden zoals samenwerken, communiceren, creatief denken en zelfvertrouwen. 

Door kinderen actief onderdeel te maken van een verhaal ontstaat betrokkenheid. En betrokken kinderen lezen, luisteren en leren met meer plezier. 

Activiteit 1: Open het podium 

Een van de eenvoudigste manieren om het thema zichtbaar te maken is door een podiumhoek in te richten. Dat hoeft niet groot te zijn. Een speelkleed, een decorwand of een paar theatergordijnen zorgen al voor een echte podiumbeleving. 

Kinderen kunnen hier: 

• Een stukje voorlezen uit hun favoriete boek.  
• Een scène naspelen.  
• Een lied zingen.  
• Een dans laten zien.  
• Een boekentip presenteren.  

Door gedurende de Kinderboekenweek regelmatig een podiummoment in te plannen, krijgt ieder kind de kans om even in de spotlight te staan. 

Activiteit 2: Van verhaal naar voorstelling 

Verhalen lenen zich perfect om uit te beelden. Lees een boek of verhaal voor en bespreek samen: 

• Wie zijn de hoofdpersonen?  
• Wat gebeurt er?  
• Welke emoties spelen een rol?  

Laat kinderen vervolgens een scène uitkiezen en deze naspelen. 

Voor jonge kinderen kan dit een eenvoudige beweging of geluid zijn. Oudere kinderen kunnen een complete voorstelling maken met rollen, decorstukken en kostuums. Zo ontdekken kinderen dat achter ieder verhaal een wereld schuilgaat die tot leven gebracht kan worden. 

Activiteit 3: Maak muziek bij een verhaal 

Muziek versterkt de sfeer van een verhaal en helpt kinderen emoties te herkennen. 

Tijdens het voorlezen kunnen kinderen: 

• Geluiden maken bij gebeurtenissen.  
• Muziekinstrumenten gebruiken voor spannende of vrolijke momenten.  
• Een eigen lied bedenken dat past bij een personage.  

Met eenvoudige ritme-instrumenten ontstaat al snel een echt verhalenorkest. Deze activiteit is geschikt voor zowel jonge kinderen als oudere kinderen en zorgt voor een actieve luisterhouding tijdens het voorlezen.

Activiteit 4: Verhalen in beweging 

Niet ieder verhaal hoeft verteld te worden met woorden. Laat kinderen een gebeurtenis uitbeelden door middel van beweging. 

Denk bijvoorbeeld aan: 

• Hoe beweegt een held?  
• Hoe loopt iemand die zenuwachtig is?  
• Hoe ziet een feestelijke scène eruit?  

Kinderen ontdekken hoe ze emoties en gebeurtenissen zichtbaar kunnen maken zonder te praten. Dit stimuleert hun verbeeldingskracht en helpt hen om zich in te leven in personages. 

Activiteit 5: De Kinderboekenweek-talentenjacht 

Het thema Spot aan! draait om durven laten zien wie je bent. Organiseer daarom een talentenjacht waarbij kinderen een optreden verzorgen dat geïnspireerd is op een boek. 

Ze kunnen: 

• Een verhaal vertellen.  
• Een scène spelen.  
• Een lied zingen.  
• Een gedicht voordragen.  
• Een zelfgeschreven rap presenteren.  

Door de koppeling met boeken blijft lezen centraal staan, terwijl kinderen tegelijkertijd werken aan presentatievaardigheden en zelfvertrouwen. 

Inspiratie voor iedere leeftijd

Het thema Spot aan! biedt mogelijkheden voor alle leeftijden. Van muziek maken bij een prentenboek tot het creëren van een eigen voorstelling: iedere groep kan op zijn eigen manier verhalen beleven en talenten ontdekken.

Daarom hebben we voor iedere bouw een aparte inspiratieblog samengesteld:

Groep 1-2 – Muziek en prentenboeken
Ontdek hoe muziek jonge kinderen helpt om verhalen te beleven. Met activiteiten rondom ritme, geluiden, instrumenten en prentenboeken stappen kinderen spelenderwijs in de wereld van verhalen.
Lees de blog voor groep 1 en 2

Groep 3-4 – Zing en dans met verhalen
Breng boeken in beweging met liedjes, dans en creatieve expressie. Kinderen ervaren hoe verhalen nog meer betekenis krijgen wanneer ze deze kunnen zingen en uitbeelden.
Lees de blog voor groep 3 en 4

Groep 5-6 – Presenteren en zelfvertrouwen
Geef kinderen een podium om hun favoriete verhalen te delen. Met activiteiten rondom presenteren, optreden en talentontwikkeling werken zij aan hun zelfvertrouwen én leesplezier.
Lees de blog voor groep 5 en 6

Groep 7-8 – Theater en drama
Laat leerlingen in de huid van een personage kruipen en verhalen tot leven brengen. Drama en theater helpen kinderen om dieper na te denken over gebeurtenissen, emoties en perspectieven.
Lees de blog voor groep 7 en 8

Kinderopvang – Prentenboeken beleven
Voor de jongste kinderen staan verwondering, spel en fantasie centraal. Ontdek activiteiten waarmee prentenboeken een echte belevenis worden.
Lees de blog voor de kinderopvang

Daarnaast duiken leerlingen in de wereld van film en technologie: ze toveren met een greenscreen en een loep, brengen hun eigen tekeningen tot leven met Augmented Reality (AR) in AR Makr en maken een professionele filmtrailer in iMovie. Zo ervaren leerlingen hoe technologie kan helpen om verhalen te vertellen, ideeën vorm te geven en zichzelf creatief te uiten.

Met de iPad als veelzijdig hulpmiddel versterken leerlingen spelenderwijs hun digitale geletterdheid, ruimtelijk inzicht, mediawijsheid en samenwerkingsvaardigheden.

Wil jij vandaag nog aan de slag met creativiteit en digitale geletterdheid in jouw klas? Download ons gratis activiteitenboekje via het formulier hieronder.